wereldeditie.nl

‘Kalimerasasengoejemójgenallemaal! Fijn dat u er allemaal weer bent. Vorige keer hebben we een paar woorden geleerd, waarmee we ons als beginneling in het Griekse sociale leven kunnen redden.

We kunnen de mensen in hun eigen taal begroeten, we kunnen vragen hoeveel iets kost en we kunnen vragen waar het toilet is. Het antwoord is dan vaak een gestrekte arm.

Vandaag vertel ik u wat u kunt aantreffen als u die arm volgt. Ik beperk mij tot het toilet in kafenion of restaurant, het toilet bij de Grieken thuis wordt in een andere cursus behandeld. Tijdens mijn verhaal wordt u een consumptie aangeboden door de eigenaar van dit etablissement; ook kunt u mij altijd onderbreken voor dringende vragen. Na afloop is een handzaam en informatief geïllustreerd boekje bij mij te koop.

Het gemiddelde Griekse toilet is ongeschikt voor mensen met aanleg voor claustrofobie. Verder helpt het, als u een beetje soepel kunt bewegen en niet meteen in paniek raakt in het donker. Wij spreken wel eens gekscherend over een bezemkast als we een kleine kamer bedoelen, maar in de Griekse praktijk is het kleinste kamertje vaak de bezemkast. Deze multifunctioneel ingerichte ruimte bevat gemiddeld: 1 toiletpot, 1 spoelbak, 1 borstelset, 1 wastafel met toebehoren als zeep, papieren handdoeken en toiletpapier.

Plus een verzoek dit laatste niet in de pot te werpen maar in de daartoe uitnodigend geopende emmer. Daarnaast treffen wij vaak nog een aantal voorwerpen aan voor het onderhoud van de rest van het pand. Denkt u dan aan schoonmaak-, poets- en verdelgingsmiddelen, een mop en/of vloertrekker in een niet bijpassende emmer, een half-opgerolde tuinslang en/of een groothandelsverpakkingen ongebruikt toiletpapier.

Om te voorkomen dat u de indruk krijgt, dat de ruimte vol is, is de toiletbril vaak al verwijderd. De laatste jaren worden wij bovendien door een sticker op de toiletwand steeds vaker ‘namens het management’ gefeliciteerd met het aangebrachte hygiënesysteem. Het werkt 24 uur per dag en is ISO 9001 gecertificeerd. Op de muur is dan een soort halve ui van kunststof geplaatst, waaruit door een slangetje een blauwe vloeistof in de toiletpot druppelt. Hoewel dit slangetje bedrieglijk op een normaal elektriciteitssnoer lijkt, is uw vrees om na spoeling geëlektrocuteerd te worden ongegrond. Het meest betrouwbare onderdeel van het modale Griekse toilet is echter: het mechanische ventilatiesysteem.

 

In bijna elk toilet is een rechtstreeks op de verlichting geschakelde ventilator geplaatst. De term rechtstreeks moet vooral letterlijk worden geïnterpreteerd: de kortste weg van A naar B is ook in Griekenland een rechte lijn. Als het snoer daartoe vrij door de ruimte moet zweven: het zij zo. Als de schakelaar verplaatst moet worden naar een onvindbare plek of zelfs verwijderd: soit. Wie denkt aan iets als een veiligheidskeurmerk: vergeet Kema. De Griekse toiletventilator heeft nl. meerdere functies.

1. Het gemiddelde Griekse privaat is nogal krap, en roken wordt nog steeds enthousiast gepraktiseerd, dus kan een ingeschakelde ventilator voorkomen, dat de deurknop door nicotinedampen aan het zicht wordt onttrokken. Vroeger werd menige Griek of toerist pas na dagen van eenzame opsluiting gevonden, omdat de arme de uitgang niet meer kon vinden. Sindsdien heeft de Brandweer andere prioriteiten.
2. Niet de luchtverplaatsing van de ventilator is bij aanschaf het doorslaggevende argument, nee, dat is het geluid dat hij voortbrengt. Er loopt namelijk altijd iets áán. Dit geluid zou in Nederland een goed en goedkoop alternatief zou zijn om elke eerste maandag van de maand de voltallige bevolking het werk te laten neerleggen en zich vervolgens achter gesloten ramen en deuren aan radio of TV te kluisteren. Hetzelfde geluid in Griekenland verhoedt, dat onbevoegde derden in hun onschuld het toilet – tijdens het gebruik – willen betreden.
3. Het aantal decibellen van de ventilator is tevens een soort antigeluid, waarmee andere geluiden effectief kunnen worden gemaskeerd. Omgekeerd dringen geluiden uit de buitenwereld ook niet tot de gebruiker door, wat de concentratie tijdens het toiletbezoek alleen maar bevordert.
4. De Griekse toiletventilator is meestal van vóór de tijd van de energielabels. Niettemin is Griekenland op dit gebied wellicht koploper in Europa, want de ventilator staat nl. nooit langer aan dan nodig. Licht uit, ventilator uit. Aan sophisticated exemplaren met iets als een timer heeft de Griek geen boodschap. En aan uw boodschap ook niet.

Het kan ook anders. Er zijn toiletruimtes, waar wij kunnen vrezen, dat er aanstonds een groot gezelschap  een ‘Traditional Greek Night’ gaat houden, inclusief aardewerkgesmijt en lokale Zorba. Wij bevinden ons dan in een handsfree restroom area. Dankzij rijbaanscheiding, middenbermbeveiliging en andere blijmoedig verlichte borden vinden wij het toilet binnen enkele minuten. Helaas vaak in het midden van deze sanitaire hangar, wat weer onhandig is voor mensen met pleinvrees.

Op slechts enkele minuten gaans vinden wij een gummi bobbel in de vloer. Wie hierop gaat staan, stelt het spoelmechaniek in werking. Water, zeep en droogmechaniek wordt met sensoren geregeld, deur zwenken automatisch open en dicht, verlichting dooft enige seconden na ons vertrek. Wie besprongen wordt door de Hollandse gedachte, wat wij voor deze sanitaire dienstverlening gaan betalen, kan ik geruststellen. In alle gevallen ontbreekt de geschorte medewerker m/v met schoteltje, waarop het wisselgeld bij wijze van indicatie van onze bijdrage al tot louter Euro’s is teruggebracht.

Zo, dan nu de vragen – ik zie al een vinger. Wat zegt u? Ja, de toiletten bevinden zich links achter de bar. Het lichtknopje zit… Ik kijk even naar Giorgos… Giorgos? Oh, niet?’