wereldeditie.nl

Griekenland was weer even in het nieuws, zij het (helaas) niet in positieve zin. Dat roept misschien om enkele relativerende regels van uw reizende reporter, al is de Wereldeditie is geen nieuwsrubriek – en ben ik geen journalist. Maar inmiddels is er al weer nieuw nieuws.

Weet u het nog? Verdachte, voor Nederland bestemde pakketjes vrachtpost werden onderschept; Griekenland bleek een eigen terreurgroep te hebben; de stroom vluchtelingen vanuit Turkije (geen Europa) naar Griekenland (wel Europa) neemt nog steeds toe. Het slechte nieuws rond over de Griekse staatsfinanciën is alweer ingehaald door het slechte nieuws over de Ierse staatsfinanciën.

Ook vragen de Grieken vragen zich nog steeds af, waarom de spullen in hun supermarkt vaak duurder zijn dan in andere landen van Europa, terwijl hun gemiddelde salaris juist lager is. Tussendoor waren er in november ook nog regionale verkiezingen en is het ook in Griekenland doorgedrongen, dat Harry Mulisch er niet meer is. Al weten we dat bij Harry natuurlijk nooit helemaal zeker.

Het is 1992. Als echte vent, zoals het in die tijd emancipatoir-correct heet, strijk ik mijn eigen hemd. Voorpand, rugpand, manchetten en mouwen, de button down boord als laatste. Op de radio een gesprek tussen de schrijvers Jan Blokker, Henk Hofland en Harry Mulisch. Zij zijn allen sinds kort of enige tijd 65, tevens aanleiding tot hun bespiegelende causerie. Als het gaat over hun rol als man in het huishouden, poneert Harry de stelling, dat ‘vrouwen niet kunnen strijken’.

Op verzoek van zijn gesprekspartners legt hij uit – sprekend uit ervaring, zegt hij – dat vrouwen bij de boord maar ergens in het midden beginnen, om vandaar uit naar de punt toe te strijken. Door de druk van de strijkbout zijn ophopende kreukels in het boordtextiel hun onvermijdelijk deel. Fout dus!

De strijkvrouw onmiddellijk bijgeschoold dan wel vervangen; van de punt af is immers de enige ware strijkwijsheid. De wereld volgens Harry.

Ik strijk op mijn eigen hemd een pirouette rond het boordknoopje. Sindsdien let ik extra op de boorden van Jan, Henk en Harry. Jan lijkt mij geen zelfstrijker (daar heeft hij mevrouw Blokker voor), Henk lijkt mij een nietstrijker en de hemden van Harry worden volgens mij gewoon elke ochtend kraakvers, onberispelijk en in de juiste kleur per dozijn aan zijn deur afgeleverd. Quod erat demonstrandum het wel haast kosmische verschil tussen De Srijver en alle andere schrijvers.

Het waren dit keer weliswaar geen parlementaire verkiezingen, maar ‘regionale’, waarbij onder andere nieuwe (en veel minder) burgemeesters gekozen worden. Met het eerder aangenomen ‘Kallikratis-plan’ heeft men fors in het aantal bestuursfuncties geschrapt. Niet langer een burgemeester per stad, maar één voor de hele regio, resp. het hele eiland, is het idee hierachter. Op zoek naar stemmers en stemmen reisden de kandidaten folderend, handenschuddend en babykussend hun regio’s af.

Mijn kandidaat arriveert met zijn gevolg op het plein. Hij stapt met drie anderen uit een tweedehandsig klein autootje: een folderaar, een schaduw (allen man) en een vrouw. Zijn echtgenote? Politiek assistente? Het ‘jonge ding uit de achterban’ van de Griekse Drs. Mallebroodje? Niet echt. Dan herken ik hem van de folder: Pantelis Panterelis! Wie anders? We schudden elkaar de hand en hij vraagt me of ik misschien Italiaans spreek. Ik antwoord, dat Hollanders in Griekenland altijd Italiaans spreken.

Zijn programma en CV staan in vloeiend Grieks in de folder. Van zijn toespraak versta ik geen woord, de aanwezigen klappen en na een half uur is het dorp weer even uitgestorven als daarvoor. Pantelis (1957) lijkt mij een aardige man, die het niet van zijn charisma maar van zijn kwaliteiten moet hebben. Het feit, dat hij van de juiste partij is, neemt me voor hem in. En ook, dat zelfs mijn dorp blijkbaar electoraal niet te min voor hem is. Andere kandidaten hebben blijkbaar andere prioriteiten.

Sinds elders in Europa steeds vaker ‘rechts’ wordt geregeerd of gedoogd, rijst de vraag, wanneer Griekenland ‘aan de beurt’ is. Net als bij ons kun je regionaal op landelijke partijen stemmen en net als bij ons is de regering bezig met het meest strikte bezuinigingsprogramma ooit – met dank aan de EU/IMF. Likt ‘rechts’ hier zijn vingers bij af? Hoe ziet dat ‘parlementaire rechts’ er hier trouwens uit? Blond en gedogend?

Wie is deze George Karatzaferis, leider van de door hemzelf opgerichte LAOS-partij? Deze journalist, eigenaar van een krant en een TV-station en al bijna twintig jaar een van de kleurrijkste figuren in de Griekse politiek? Is hij ook namaakblond? Nou nee, een Griekse man laat zich liever levend invriezen. Gedoogt hij? Nou nee, met 15 zetels (van de 300) kun je eerder zeggen, dat hij gedoogd wordt.

Voor het eerst gekozen in 1993, toen nog als kandidaat voor de Nieuwe Democraten. In 1996 en 2000 nog tweemaal. In mei 2000 bekritiseert hij in een interview de partijwoordvoerder en houdt hij zijn partijleider verantwoordelijk voor het electorale verlies van de partij. Niet echt handig, en twee dagen later is het dan ook: exit George Karatzeferis. In september van dat jaar begint hij met de LAOS-partij voor zichzelf, op uiterst rechts van het politieke spectrum.

In 2005 gaat LAOS samen met het eveneens extreemrechtse Griekse Front van Mikis Voridis. De partij krijgt scherpe kritiek op zijn pleidooi voor amnestie voor collaborateurs tijdens het militaire bewind. Tijdens de rellen van 2008 zouden ‘demonstraties en openbare bijeenkomsten verboden moeten worden’ en ‘de noodtoestand onverwijld ingevoerd’. En: ‘Turkije behoort geografisch noch cultureel tot Europa en kan dus niet toetreden tot de EU’. Over de recente bompakketjes pleit LAOS voor een driewerf ‘waakzaam!’ echter zonder aan te geven wie er mogelijk achter deze acties zit.

Ach, bij leven zou Harry het ons in een ongetwijfeld magnifiek opus De constructie van Griekenland hebben geopenbaard. Jan zou de inhoud postuum ‘voor arbeiders’ hebben verklaard, en Henk zou Grieken de definitief onkreukbare Hofland hebben gebaard. Maar de Grieken strijken hun land liever zelf. Met een sirtaki rond de knoopjes.

Dandalos.