wereldeditie.nl

Cor en Hennie uit Pieterburen zijn zo juist per KLM teruggevlogen naar Nederland. Drie weken lang hebben we genoten van het bezoek van deze goede vrienden. Het is steeds weer fantastisch bekenden te laten genieten van een stukje Caribisch leven.

Dat omvat veel meer dan zon, zee en strand. Cultuur hoort er nadrukkelijk bij. En ook iets dat eiland-hoppen heet. Met Cor en Hennie hebben we een weekje van Dominica genoten. Met anderen zijn we naar Saba, St. Eustatius, Anguilla, Bonaire, St. Lucia en Trinidad gevlogen. En over vrienden gesproken. Onlangs tipte Wereldeditie-HDC Media’s Dimitri Walbeek ons.

 ’Onderstaand mailtje ontving ik naar aanleiding van de publicatie. Als hier nog een warm contact uit ontstaat, is het nog wel eens leuk om dat op de site te melden. ‘Wereldeditie brengt oude vrienden samen’ of zoiets. Doe er uw voordeel mee! ‘ schreef hij.

Frans en Ellen Wesseling wonen in Enkhuizen, zijn trouwe lezers van het Noordhollands Dagblad/Enkhuizer Courant en kwamen daarin een artikel tegen dat ik vanuit St. Maarten voor de Wereldeditie had ingezonden. Ze herkenden de schrijver en zonden een emailtje naar Dimitri. Vervolgens is een lang geleden afgebroken contact tussen ons en de Wesselingen nieuw leven ingeblazen.
Mijn eerste ontmoeting met Frans was in de zestiger jaren en betrof zijn paraaf, FW. Veel van mijn toenmalige collega’s en ik zelf waren met die paraaf niet blij. FW kon je geld kosten en in uitzonderlijke gevallen zelfs je baan. Voor Radio Officieren ter Koopvaardij was Frans Wesseling iets van Big Brother Watching you.

Even stukje geschiedenis over het nu verdwenen fenomeen Radio-Officier, ook wel Marconist, Telegrafist, Draad of Sparks genoemd. Na de ramp met de Titanic in 1912 kwamen er internationale regelingen die 24-uurs bewaking van de zogenaamde nood-radiofrequentie (500kHz) verplicht stelde. Voor de Titanic zonk had het noodseinen uitgezonden die echter niet werden gehoord door de schepen in de nabijheid. Als de verplichte luisterwacht eerder was ingesteld had die de ondergang niet voorkomen, maar waren er veel minder slachtoffers geweest. Een folder van Radio Holland, de maatschappij die marconisten aan boord van Nederlandse schepen plaatste, zei hierover:

De Radio-Officier is in eerste instantie aan boord voor de beveiliging van mensenlevens op zee, hetgeen internationaal is vastgelegd. Het is zijn taak om gedurende zijn wachten uit te luisteren naar nood-, spoed- en veiligheidsberichten. Hij ontvangt en verzendt de telegrammen betreffende vaarorders, lading en reisroutes en assisteert hiermee de kapitein, om het schip zo ekonomisch mogelijk te laten varen. Hij bekleedt een belangrijke en onmisbare funktie aan boord, want hij is de schakel in de radioverbindingen met de vaste wal en andere schepen.

Die belangrijke verbindingen werden gelegd met een seinsleutel en morsecode. Je kon er ook de krant mee ontvangen en kadootjes verzenden. Op 1 januari 2000 kwam er een officieel einde aan het bestaan van marconisten aan boord van schepen. De communicatie satelliet had hem/haar overbodig gemaakt.

In de jaren zestig voeren Frans en ik allebei als marconist aan boord van diverse schepen de hele wereld rond. We troffen elkaar echter pas nadat we allebei op een kantoor in Amsterdam waren geplaatst. Eerder aan de wal dan ik, had hij met zijn paraaf al een tijdje mij en andere marconisten op bepaalde internationale radio-overtredingen gewezen. Belangrijkste daarvan was de twee maal per uur verplichte drie-minuten stilteperiode op de 500kHz, wanneer de seinsleutel alleen mocht worden gehanteerd voor noodseinen. Overtredingen werden zeer serieus genomen.

Behalve marconisten aan boord plaatsen zette Radio Holland ook elektronische kommunikatie- en navigatie-apparatuur aan boord. Terwijl Frans de ‘sparks’ in de gaten hield deed ik hetzelfde met de apparatuur. Als de man aan boord er niet in slaagde een kapot toestel zelf te repareren en de hulp van de wal inriep, bekeek ik wat dat had gekost, welke grote onderdelen nog werkten en of er van garantie sprake was. Ook buiten kantooruren hadden we kontakt. Frans en Ellen, Marga en ik met de kinderen hielden gezamenlijke vakanties, feestjes en andere vrolijke dingen. Nadat we allebei bij Radio Holland vertrokken waren werden de ontmoetingen zeldzamer. We zagen hen nog in Friesland, waar ze na hun Hilversumse periode waren gaan wonen en zij bezochten ons een enkele keer in Hoogkarspel. Daarna vertrokken wij naar St. Maarten en kwamen zij in Enkhuizen terecht.

Het emailtje van Dimitri herstelde het kontakt. Helaas onder heel wat triestere omstandigheden dan de vrolijke noot van jaren eerder. Beste vrienden, wij wensen jullie heel veel sterkte toe bij het omgaan met die vreselijke ziekte.