wereldeditie.nl

Griekenland heeft geen koninginnedag. Andere heimweeproducten als hagelslag, pindakaas en rookworst ook niet, terwijl we toch al jaren samen in de EU zitten. Als expat of Wereldeditiecorrespondent is het dus afzien, als je niet bijtijds de juiste ingrediënten hebt ingeslagen. Wat staat er op mijn lijstje?

 30 april. Van dit soort niets-aan-de-hand-dagen hebben ze er in Griekenland nog wel een paar honderd. Mogelijk wordt nog ergens de apostel Jacob herdacht, de broer van Johannes de theoloog, maar dan praten we over het jaar 312 en een plechtigheid van de vijfde categorie. Dus is 30 april geen dag die ook maar lijkt op een feestdag. Ja, morgen, 1 mei: dag van de arbeid, dat is pas feest!

Een koningin. Die hebben ze hier niet, dus waarom zou je dan nog koninginnedag vieren? Ja, ze hadden wel Sophia Margaríta Viktoría Frederíki, prinses van Griekenland en Denemarken, maar die was als dochter van de Griekse koning Paul I en koningin Frederika toch meer de zus ván (koning Constantijn II van Griekenland). Maar wacht even, die Constantijn was toch getrouwd? Met wie ook weer? En trouwens, wie bedenkt er eigenlijks zoiets als koninginnedag?

Wilhelmina. Op 31 augustus 1885 wordt op de vijfde verjaardag van de jonge prinses Wilhelmina de eerste ‘Prinsessedag’ georganiseerd, als een feestdag voor kinderen. In 1890 wordt dit feest omgedoopt tot eerste echte koninginnedag, en die wordt zo elk jaar tot en met 1948 gevierd.

Dan volgt koningin Juliana haar moeder op en die viert koninginnedag op haar eigen verjaardag, 30 april. Juliana wil elk jaar een defilé langs haar bordes op Paleis Soestdijk en dat krijgt ze. Tot 1980.

Op 30 april van dat jaar besluit koningin Beatrix wél deze dag als koninginnedag in stand te houden, maar niet de vorm en opzet van koninginnedag. In plaats van terugzwaaien gaat zij ‘het land in’. Burgemeesters van Nieuw-Achteld en Boven-Ongrijp zijn dan één dag wereldberoemd.

Verder heeft Wilhelmina destijds vanuit het kraambed ook de monarchie gered. Begin 1900 is namelijk nog steeds geen troonopvolger M/V. Wilhelmina heeft al vier miskramen en een levensgevaarlijke tyfus overleefd als ze in 1909 opnieuw zwanger is. Haar besluit vast: als het een meisje wordt, zal ze Juliana heten. Het wordt een meisje en dat zullen we weten.

Juliana. Die kennen ze toevallig wel in de Grieks-Orthodoxe kerk! Deze Juliana van Nicomedia is maagd-martelares, een in die tijd niet ongebruikelijke duo-baan. Ze wordt belaagd door de duivel – in die tijd ook niet ongebruikelijk, maar overwint hem. Toch sterft ze in 310 een nare marteldood en wordt (daardoor?) bekend als de heilige van 15 februari. Ook al een dag van niks.

Pas in 1506 wordt op die dag gravin Juliana van Stolberg naar haar vernoemd. Gravin is al een betere start dan maagd-martelares, maar je komt toch nog wat blauw bloed te kort voor een carrière als koningin. Als zij in 1580 sterft, heeft ze desondanks honderdzestig nakomelingen – exclusief buitenechtelijkheden.

Op 30 april 1909 wordt Juliana van Oranje op haar beurt weer naar deze gravin vernoemd. Ondanks vermeende overeenkomsten heeft zij haar voorzate niet kunnen evenaren: slechts achttien kinderen en kleinkinderen. De roddelpers heeft andere cijfers, maar mooi wel koningin geworden! Ha!

 

 

Een verjaardag. In Griekenland vier je niet je verjaardag, maar je naamdag. Als je tenminste vernoemd bent naar een van de vele heiligen die de Grieks-orthodoxe kerk kent. Zo niet, dan ben je niet jarig. De Grieks-orthodoxe kerk kent geen heilige Beatrix, dus voor haar geen naamdag. Trouwens, waarom viert Beatrix haar koninginnedag toch op de verjaardag van haar moeder Juliana?

31 januari. De eigenlijke verjaardag van onze koningin, maar wie wil er nu op 31 januari koninginnedag vieren? Koekhappen en zaklopen bij min tien valt immers in de categorie mensenrechtenschendingen, en de blauwe bibberlipjes van de steevast te dun geklede vlaggende schooljeugd zijn overduidelijk gevallen van kindermishandeling. Bovendien kunnen de burgemeesters van de koninklijk uitverkoren dorpen uitgerekend op die dag door een simpel sms-je worden geroepen tot een hoger ambt: dat van  ijsmeester of rayonhoofd. Want als it oan giet, is koninginnedag acuut voorbij en bestaat ons land nog maar uit elf steden.

Anne Marie Dagmar Ingrid. Ja, nee, natuurlijk: de Grieken hadden wél een koningin! Een Deense schoonheid, jongste dochter van koning Frederik IX van Denemarken en zijn vrouw koningin Ingrid. Op 18 september 1964  trouwt ze met Constantijn II, die even daarvoor de Griekse troon heeft bestegen: een uitgelezen dag voor een koninginnedag! Maar wat een pech: eerst in 1967 een staatsgreep, dan het land uitgezet en in 1973 ook nog de monarchie afgeschaft. Dág, koninginnedag!

Staatsgreep. Op 21 april 1967 komen in Griekenland de ‘kolonels’ aan de macht. Washington kijkt oogluikend toe: alles beter dan een links Griekenland. Onder druk gaat de koning in op de eisen van de kolonels, maar stiekem werkt hij aan een tegencoup. In december 1967 is hij klaar voor het omverwerpen van de junta, maar zijn snode plan mislukt door verraad. Net goed, want wie wil er nu een koninginnedag in december?

Revanche. In 1974 wordt in Griekenland de democratie weer hersteld en hebben Constantijn en Anne Marie wel weer zin in een potje koningschap. Helaas: bij een referendum blijkt dat 70 procent van de Grieken daar geen vertrouwen meer in heeft. Mokkend aanvaardt de koning het verdict en wordt uit wraak succesvol zakenman in Londen. Door zijn verwantschap met haast alle Europese vorstenhuizen is hij een welkome gast bij de Spaanse, Britse en Scandinavische hoven en naar verluidt viert hij met zijn Anne Marie elke dag koninginnedag.

Voor mij is 30 april dus een gewone werkdag. Dus: stukje schrijven voor de Wereldeditie en dan naar het postkantoor. Pakketje ophalen. Inhoud: één oranje tompouce. Een Hema hebben ze hier namelijk ook niet.

Dandalos.