Mastermind Bob
Op de deksel zien we een man in een bruin pak in een rode draaistoel achter een glimmend zwarte tafel. Uiterlijk een kruising tussen James Bond en James Last, vingertoppen tegen elkaar, het hoofd iets geheven. Achter de man staat een vrouw met een oosters uiterlijk.
Een mouwloze witte jurk, rond haar hals bungelt een soort afgezakt mondlapje. Aan haar rechterpols een goudkleurige armband. Haar linkerhand leunt op de stoel. Gaat zij vallen? De fotograaf drukt af. Net op tijd.
Bij Mastermind gaat het om logisch denken. Speler 1 bedenkt een geheime code, speler 2 probeert die te ontrafelen. Sinds kort bestaat er ook een variant voor regeringsleiders: EU-speler 1 bedenkt een code zodat hij veel geld kan binnenhalen. Hij noemt het referendum. Is dit zijn meesterzet? Zijn 26 collega’s happen naar adem, noemen het ‘onbespreekbaar’; van logisch denken is geen sprake. Test nu uw eigen logisch denken: over welk land gaan de volgende twee alinea’s?
‘De fiscus wordt er jaarlijks voor 120 miljard ontdoken. De BTW blijft ongemoeid (20%) en de ‘Robin Hood-tax’ voor inkomens boven de negentigduizend euro gaat toch weer niet door. De pensioenleeftijd blijft de laagste van Europa (58), van het staatsapparaat wordt hooguit een plakje salami afgesneden. Provinciale besturen worden opgeheven, maar gemeenten met minder dan duizend inwoners mogen hun eigen raad en burgemeester houden. Daar zijn er meer dan achtduizend van.
De grootste leerfabrikant van het land bleek de belasting voor honderd miljoen euro op te lichten. Per jaar. ‘Anders redden we het niet’, verklaarde de eigenaar, met achthonderd werknemers zwart in dienst. En natuurlijk nooit facturen, geen BTW en een lachwekkend lage belastingaangifte. De staat is en blijft de vijand. Als je er van kunt profitreren, moet je het doen, maar eraan afdragen – nee, dat maar liever niet.’
Goed geraden: Italië. Het land met de pretpremier, het land dat in G-20-verband het stoutste jongetje van de EU-klas de les leest en de maat neemt. Dat jongetje heet Papandreou en krijgt de schuld van geknoei met een rekenproefwerk in het verleden – toen de meeste van die anderen er gewoon bijzaten, want ze wilden maar wat graag vriendjes met hem zijn. Nu is de premier en de pret voorbij.
Jongetje Papandeou moet al een tijdje doen wat de anderen zeggen, anders mag hij niet meer meedoen. Nu hij opnieuw in de hoek moet staan, heeft hij daar geen zin meer in en wil hij eerst thuis vragen wat zij ervan vinden. De anderen zijn sprakeloos of ontploffen haast van kippendrift. Intussen is het gespeculeer op het EU-plein begonnen: ‘Wat bezielt hem? Heeft-ie dat zelf bedacht of heeft hij advies gekregen?’ Kortom: ‘wie is de mastermind achter Papandreou?’
De man op de deksel is Bob. Bob M. Traa is Nederlander en studeert in Nyenrode. Bob heeft iets bedacht – en wij moeten raden wat. Waarschijnlijk een meesterzet, want Bob speelt mastermind als geen ander. Dat komt hem goed van pas als Bob na zijn carrière als mastermindmodel gaat werken voor het IMF. Zo adviseert hij Brazilië en Argentinië en is hoofd van de IMF-missie in Ecuador, als dat land op de rand van een fallissement verkeert.
De vrouw achter Bob is freelance fotomodel. Als kind geadopteerd uit Zuid-Korea, door een Nederlands gezin met een iets oudere dochter. Die heet Shanna en loopt stage bij het IMF. Vorige week moest ze een brief laten tekenen. Door de directeur generaal. Ze kent hem, noch zijn reputatie. Een man met een vrouwelijke voornaam en een dubbele achternaam, zoiets. Het loopt goed af. Over zijn schouder leest ze, dat ene Bob M. wordt aangenomen. Ze ziet ook tegen welk salaris. Ze vertelt het aan haar adoptiefzusje, dat morgen een foto-shoot heeft. Met Bob.
Het zusje bukt en fluistert het goede nieuws in Bob’s oor. Als dank mag hij met haar uit eten, op voorwaarde dat Shanna ook mee mag. Zo ging dat toen. De fotograaf is klaar met zijn voorbereidingen en vraagt of ze hun positie weer willen in nemen. Als ze overeind wil komen, draait de stoel waarop ze leunt langzaam weg. Gaat ze vallen? Bob moet bijna lachen. Als de fotograaf afdrukt, valt hij over zijn eigen statief.
Ze eten in het dakrestaurant van een hotel, waar je evenveel sterren kunt proeven als zien. Bob heeft een vriend meegenomen – en twee kamers gereserveerd, want Bob heeft een masterplan. Zo ging dat toen. De vriend is voor Shanna, de kamers zijn voor later. De vriend heet Lucas Papademos en werkt bij een bank. Lucas en Shanna krijgen iets moois en onstuimigs en twee maanden later zijn Bob en zijn fotomodel getuigen bij hun huwelijk. Nog twee maanden en de rollen zijn omgekeerd.
Tegenwoordig is Bob 52 en draagt een bril. Zijn ringbaardje is verdwenen, zijn haar is wat grijzer geworden. Zijn bruine pak is vervangen door een blauw pak. Sinds 2009 werkt IMF-Bob in Griekenland en speelt hij fulltime laptopsimultaanmastermind met de Griekse regering. Naast die laptop staat een foto van Bob M. in een bruin pak in een rode draaistoel achter een glimmend zwarte tafel. Uiterlijk een kruising tussen James Bond en James Last, vingertoppen tegen elkaar, het hoofd iets geheven.
Bob en zijn fotomodel zijn man en vrouw. Couturier Johji Yamamoto heeft voor ruim twaalfduizend dollar een mouwloze witte trouwjurk voor haar ontworpen – inclusief afneembaar mondkapje. De double armband aan haar rechterpols is vervangen door een exemplaar van Tiffany. Als aandenken aan de foto-shoot. Thuis organiseren ze nog regelmatig etentjes met vrienden. Lucas en Shanna zijn er vaak; onlangs schoven ook George Papandreou en zijn Ada aan. George was toen nog in functie.
Na het eten stelt Bob een spelletje scrabble voor, want mastermind mag hij thuis niet meer spelen. Al snel liggen woorden als crisis en eurozone op het bord. Merkozy wordt, na discussie en hoofdelijke stemming getolereerd. Dan is Bob aan de beurt. Hij legt al zijn letters uit en maakt het woord referendum. De rest is geschiedenis.
Dandalos.
