In Noorwegen was het rustig, vriendelijke mensen, genoeg ruimte voor de kinderen om op te groeien en weinig criminaliteit. Tot gistermiddag half 4 is dit ook altijd zo geweest. Maar toen veranderde dit beeld en werd Noorwegen in hetzelfde rijtje geplaatst als New York, Londen en Madrid. Hoe veilig ben je als gewone burger die normaal iedere dag naar zijn of haar werk gaat, vriendschappen onderhoudt, vrijwilligerswerk verricht voor de samenleving enz.

Ons nieuwe vaderland is in shock en probeert hieruit te komen maar dat is lastig en heel moeilijk. Ook omdat nog niet zeker is wie of wat hier achter zit. Minister-president Stoltenberg heeft alle Noren opgeroepen om te proberen kalm te blijven en niet de haat en/of angst de winnaar te laten worden van deze laffe aanslagen. Maar als een van je naasten erbij betrokken is, voelt dit heel anders aan.

Mensen die hun werk hebben in Oslo centrum, of een dag komen winkelen in Oslo hebben iets meegemaakt wat je niemand toewenst. En ook de naasten en ouders van de jongeren die op een vakantie-bijeenkomst waren enig kilometers buiten Oslo hebben iets meegemaakt wat ze nooit meer zullen vergeten.

De beelden gaan de hele wereld over en zullen bij de meeste mensen vervagen, maar of de Noren dit ooit nog zullen vergeten is de vraag. 22 juli 2011 is een datum die niemand meer zal vergeten.

Ook uit onze provincie Oppland zijn mensen omgekomen bij de schietpartij. De gemeenschap komt samen om erover te praten en vraagt ons wat wij ervan vinden. Wij als Nederlanders hebben zinloze moorden meegemaakt, hoe reageren wij hierop?

Maar ook wij reageren met ongeloof, wij komen ieder jaar wel een paar keer in Oslo. Het is een gezellige stad, ook een mooie stad met nog veel groen en tot gistermiddag was alles toegankelijk. Je kon zelfs op de foto met de wachten voor het koninklijk paleis. Hopelijk gaat deze gezelligheid en vertrouwen in de mensen niet verloren na de gebeurtenissen van gisteren.

Vanuit Noorwegen een zomerse groet met een zwarte rand.

Arjen en Jolanda

Maar het is de vraag of ze dit jaar op ski’s kunnen gaan en of ze hun vakantiehuis kunnen bereiken. Deze winter hebben we eerst een hele koude periode gehad met temperaturen in november al ver beneden de -15° en nog geen sneeuw dus de grond is tot een paar meter diepte bevroren. Daarna kwam de sneeuwmassa en die heeft de bevroren grond lekker geïsoleerd zodat de kou nog verder de diepte in ging.

Nu komt het warmere weer met een heerlijk zonnetje erbij en smelt de sneeuw heel snel. Terwijl de grond nog bevroren is smelt de sneeuw in veel gevallen te snel en kunnen de rivieren en afwateringen het vele smeltwater niet aan. Een gevolg is dan dat de afwateringen overstromen en sommige gevallen huizen onder water komen te staan en dat wegen veelal onbegaanbaar worden.

Het is dus heel goed mogelijk dat het voor veel Noren een andere paasvakantie wordt dan ze gewend zijn en dat er niet geskied kan worden. Maar ach, daar weten ze ook wel weer wat op te vinden namelijk een flinke voorraad paaskrimi’s meenemen. De mensen zijn hier namelijk ook verzot op lezen en dan het liefst krimi’s.

Gezellig tijdens de donkere winteravonden bij een knapperend haardvuur. Maar nu dus ook voor de paasvakantie vliegen deze boeken over de toonbanken. Want wij moeten de eerste noor nog tegenkomen die zich door het weer laat weerhouden om met de paasvakantie naar zijn vakantiehuis te gaan. De gedachte is: kunnen we niet skieën dan gaan we lekker wandelen of genieten in het zonnetje met een goed boek.

Dus voor onze mede-Noren hopen wij ook op een paasvakantie met heel veel zon en een lekkere temperatuur.

Maar ondanks het vele sneeuwschuiven, glibberen en glijden op het pad naar ons huis is het vaak vooral genieten van de prachtige natuur. Dat de natuur zulke mooie ijswanden kan maken in diverse kleuren blijft ons fascineren.

Deze ijswanden hebben we op een paar honderd meter van ons huis. Ze staan/groeien langs een weg waar dagelijks toch een behoorlijke hoeveelheid auto’s overheen gaan maar deze passen gewoon hun snelheid aan. Dat moet ook wel hier in de winter want ondanks dat de wegen hier prima worden schoongehouden met sneeuwschuivers en grit strooien kunnen er toch verradelijke plekken bij zitten.

Vaak gaan wij bij droog weer en niet als te koud (niet kouder dan -15°) even lekker een rondje om om te genieten van het mooie natuurschoon. Niets is heerlijker dan een frisse neus halen bij een sneeuwwandeling en genieten van wat de omgeving hier ons te bieden heeft.

Aangezien we hier een paar weken geleden enige dagen hadden met temperaturen boven 0 en ook de zon zich in ons dal weer laat zien kan het gebeuren dat stukjes van de sneeuwwand gaan smelten, over de weg stromen en vervolgens weer opvriezen.

We zijn benieuwd hoe lang de sneeuwmuur dit jaar blijft staan, gelukkig smelt niet alles in één keer anders zouden we ook hier toch wel enige problemen met overstromingen kunnen verwachten. Maar voorlopig kunnen we hier nog genieten van het winterse gevoel en hoeven we ook de ski’s nog lang niet op te ruimen.

Maar dit jaar was de hoeveelheid nog minder op oudejaarsavond. De oorzaak? Een heuse sneeuwstorm die door het dal waaide. Dit zorgde voor de nodige moeilijkheden voor het afsteken van het vuurwerk.

Normaal gesproken wordt er in ons dorp en iets hogerop in de bergen vuurwerk afgestoken dat voor mooie lichteffecten en nog mooiere geluidseffecten zorgt vooral als het geluid wordt weerkaatst door de bergen. Maar dit jaar werd het een dag “verplaatst” vanwege de storm al dan niet officieel en/of toegestaan. Je moet tenslotte toch van je vuurwerk af.

Maar door al die sneeuw die tijdens de storm ook nog eens naar beneden kwam en het deel dat al beneden lag (zo’n 60 cm) en door de storm weer werd opgewaaid, waren de wegen gedurende een uurtje bijna niet te berijden. Maar hier is de regel dat zodra er 5 cm sneeuw op de weg ligt er grote sneeuwschuivers komen om de hoofdwegen schoon te schuiven.

En zo ook tijdens deze oud en nieuwnacht. ’s Nachts om half 1 zagen we diverse sneeuwschuivers voorbij gaan en ook op de plaatselijke wegen werd meteen al volop geschoven. En onder plaatselijke wegen wordt hier dan verstaan de wegen in de woonwijken. Vanochtend in alle vroegte gingen de kleinere schuivers op pad om de wegen naar de huizen weer sneeuwduinen vrij te maken.

Maar ook deze sneeuwduinen geven wel weer hele mooie plaatjes maar vaak ook vreemde. Ligt opeens de ene helft van je tuin onder een meter sneeuw en zie je op de andere helft het gras tevoorschijn komen.

Maar goed wat ik eigenlijk wil zeggen, bij nacht en ontij, feestdagen of niet, de sneeuwschuivers staan altijd paraat om de mensen op de weg te houden. Ook de treinen vinden weinig vertraging of last van de hoeveelheid sneeuw die hier ieder jaar weer valt en vliegtuigen die niet kunnen vertrekken of landen vanwege sneeuw op de banen komt heel sporadisch voor.

 In december 2009 is het grote vliegveld bij Oslo één uur dichtgeweest vanwege sneeuwstormen die het onmogelijk maakte om op te stijgen of te landen. Daarin merken wij een groot verschil met Nederland en andere Europese landen waar veel stilligt als er sneeuw is gevallen.

Van ons mag het nog wel even doorsneeuwen hier als dan maar wel de wind wat minder wordt maar wat betreft zijn de vooruitzichten gunstig. Dus wie weet raken we nog een keertje ingesneeuwd hoewel de kans daarop heel klein is met zoveel hulpmaterieel op de weg.

Hartelijke groeten og ha det bra vanuit een wit Lalm.

Arjen en Jolanda Kuiper

De drukke zomerperiode is hier weer voorbij en daarbij ook de bijbehorende werkzaamheden in de tuin zoals grasmaaien, rode bessen, aardbeien, frambozen plukken en tot jam vermaken en appels plukken van onze appelboom en verwerken tot appelmoes. Voor wat betreft het grasmaaien dat is een oppervlakte van zo’n 1600 m2 dus niet in een uurtje gedaan.

Tevens is de oppervlakte niet bepaald egaal en kom je regelmatig stenen of stukken rots tegen. Qua bessenstruiken staan er “slechts” 18 rode bessen struiken en 2 zwarte bessenstruiken in de tuin die tot nu toe ieder jaar een geweldige hoeveelheid fruit geven. De aardbeienplanten staan in een soort zelf gemaakt kasje zodat die niet de hele tuin doorwoekeren en de frambozen groeien langs het hek en verder zo beetje door de hele tuin.

Maar goed die werkzaamheden hebben we voor dit jaar weer gehad. Dus nu is het genieten van het herfstweer. Heerlijke wandelingen in Jotunheimen en Rondane, dat zijn nationale parken van enkele duizenden km2 waar je heerlijk kunt ronddwalen. Vooral in de hoger gelegen gedeeltes is het nu een grote kleurenpracht met alle herfstkleuren in bruin, rood, geel, goud en groen. Ook ligt in de hoger gelegen gedeeltes alweer sneeuw en dan komt het wintergevoel al weer te voorschijn. Nu mag dat van ons hier beneden in het dal nog wel even wegblijven aangezien de winters al lang genoeg zijn. Normaal gesproken komt de eerste sneeuw hier half november en de laatste sneeuw verdwijnt half april, dus ja we zitten lang genoeg in de sneeuw om die aan het eind ook zat te zijn.

Vanaf half november zijn dan ook de eerste skipistes alweer open en kan er weer volop geskiet worden. Ook kan men dan al weer op de langlauflatten staan en tochten maken. Langlaufen is hier de sport en de jeugd glijdt net zo gemakkelijk op die lange latten een piste af als met normale ski’s. Bij ons in het dorp hebben ze de beschikking over een verlichte langlaufloipe van zo’n 5 km door het bos wat aan het eind van de middag en ’s avonds een heel gezellig zicht geeft. Ook iets hoger in de bergen hebben we diverse verlichte langlaufloipes van verschillende afstanden.

En wat is er heerlijker dan na een buitendag in de kou en rode wangen thuiskomen bij een ouderwetse houtkachel en een heerlijke beker chocolademelk en een lekker stuk kringler (ronde koek van brooddeeg) en je dan op de bank nestelen met een warme fleeceplaid om je heen.

De bessen en dergelijke die je onderweg hebt geplukt zijn dan of al opgegeten of je verwerkt ze de volgende dag tot jam of een heerlijk dessert met vaniljesaus.

Ja de noren hier weten best wat lekker eten is en we leren steeds meer noorse recepten en die moeten tenslotte allemaal uitgeprobeerd worden.

En voor de eventuele extra kilootjes gaan we weer op de langlauflatten of ski’s of binnen in clubverband spinnen. Dat laatste uiteraard ook voor het gezellig kletsen met een aantal vrouwen hier uit het dorp, want je moet tenslotte ook je sociale contacten onderhouden.

 Arjen og Jolanda Kuiper

 Ook aan de binnenzijde zijn in de meeste kamers de balken afgedekt met isolatiemateriaal en houten panelen. Het gevolg daarvan is dat wij muren hebben van zo’n 30 cm dik. ’s Winters isoleren deze muren prima en houden de warmte binnen, behalve dat het via de oude ramen weer naar buiten vliegt en ’s zomers houden deze dikke muren de warmte buiten.

In ons huis hebben wij dubbele beglazing hetgeen bij ons inhoudt 2 ramen/kozijnen. Ramen schilderen is dus geen dagje werk maar een week werk. Want alles moet binnen en buiten geplamuurd, geschuurd en geschilderd worden maar ook tussen de 2 ramen aan binnen en buitenzijde moet er geschuurd en geschilderd worden.

Voor 1 raam af is heb je 2x aan de binnenkant een raam bewerkt en 2x aan de buitenkant een raam bewerkt. Gelukkig zijn wij hier in Noorwegen in de gelukkige omstandigheden dat het zomers niet donker wordt in de periode van half mei tot half juli dus kunnen wij genieten van lange werkdagen.

Ben je dan blij dat je een aantal ramen klaar hebt komen er ’s nachts eksters op bezoek die alle stopverf met verf wegpikken en een gatengeheel achterlaten. Kun je weer van vooraf aan beginnen. Wij hebben al geprobeerd met een ander soort stopverf maar ook dit mocht niet baten. Zelfs de nog niet opgedroogde stopverf vreten ze weg. We weten nog niet precies hoe we dit gaan oplossen maar we komen er zeker wel uit.

En zo houden we extra werk want zomers is er ook genoeg werk in onze tuin.

Toen we uit Nederland verhuisden was één van onze wensen een grotere tuin. In Nederland hadden we een tuin van ca. 70 m2. Nou we hebben een grotere tuin. Wij hebben nu een tuin van 1600 m2 met gras, gras, gras en nog eens gras en heel veel rode bessenstruiken, zwarte bessenstruiken, frambozenstruiken en aardbeienbedden.

Nu liggen de groei- en bloeiseizoenen hier iets anders dan in Nederland want hier beginnen de bessen nu rood te kleuren en de eerste aardbeien hebben we ook al geplukt. Ook het grasmaaien is een bijna wekelijkse klus en met zo’n oppervlakte ben je niet in één avondje klaar. Van begin tot eind augustus is het bij ons dus topdrukte met bessenplukken en verwerken tot jam en sap. Om vervolgens in september nog een appelboom en kersenboom te kunnen leegplukken en verwerken.

En dan slaat hier de herfst al weer toe met zijn wondermooie kleurenpracht van goudgeel tot dieprood.

Maar je hoort ons niet klagen want ondanks al het werk dat wij hebben aan het huis en de tuin genieten we hier iedere dag en hebben we geen moment spijt van onze verhuizing.

Nu klopt de benaming keuterboer hier misschien niet helemaal aangezien ze vaak toch een 20-30 tal koeien en vaak een flink aantal schapen hebben. ’s Winters staan deze dieren in de stallen maar zodra de meeste sneeuw hier in de bergen is verdwenen worden ze naar de weidevlaktes in de bergen vervoerd en worden daar losgelaten om de begroeiing laag te houden.

Alle dieren hebben een oormerk en de kleur en het nummer bepaalt uit welke gemeente, plaats en boerderij de dieren afkomstig zijn. Dit is heel handig als je onderweg opeens een kudde schapen op de weg tegenkomt en eentje plots voor je auto springt. Aan het kleurtje en het nummer kan dan bij de betreffende instantie snel worden achterhaald aan wie de schade betaalt moet worden.

Nu zijn de meeste automobilisten hier wel gewend aan dieren op de weg ook op de meest drukke wegen. ’s Winters gebeurt het met regelmaat dat een rendier of eland wordt aangereden met vaak dodelijke afloop voor het betreffende dier en een gedeukte auto (als je geluk hebt) voor de automobilist.

’s Zomers kom je de schapen ook in ons dorp tegen, die zijn dan alweer teruggekomen vanaf de bergen of zijn verdwaald. En ja, schapen zijn gek op alles wat groen is dus ook de nieuw geplante bloemen en groentes. Doe je als nieuwbakken Noor je best om Nederlandse groente te kweken in de Noorse bergen, wat op zich al een studie is aangezien de seizoenen hier toch iets anders liggen dan op de nederlandse zaadzakjes wordt aangegeven. En dan komt een schapenfamilie je oogst oppeuzelen en als dank krijg je aantal flinke vlaaien in de tuin.

Wij waren dan ook eerst enigszins verbaasd dat iedereen een hek om zijn tuin heeft maar we weten nu waarom. Ook wij hebben sinds vorige zomer een hekwerk om onze hele tuin staan en proberen dit jaar opnieuw boerenkool te telen en tulpenbollen te laten groeien en bloeien.

Arjen og Jolanda Kuiper

Bruvik Gamle Posthus

Hovedvegen 14

2682 Lalm

Volgens de plaatselijke bevolking is de waterstand in ruim 10 jaar niet zo laag geweest. We kunnen met droge voeten naar het eilandje tegenover ons huis lopen, iets wat normaal gesproken compleet onmogelijk is.

Een bijkomend nadeel van de lage waterstand is het feit dat de stroomcentrales op waterkracht drijven en dus afhankelijk zijn van de hoeveelheden water die vanaf de bergen komen.

Veel mensen vonden het prima dat er voor Noorse begrippen weinig sneeuw is gevallen maar voor de stroomprijs is dit minder gunstig. Hoe minder water er door de rivier stroomt, hoe duurder de stroomprijs wordt. En alles draait hier op stroom.

Gas wordt alleen geëxporteerd. Het is ook geen doen om gasleidingen door de bergen te bouwen en voor die dure leidingen is “ons” land te dun bevolkt.

Maar zoals gezegd begint de sneeuw ook in de bergen alweer wat te smelten dus de waterstand zal binnenkort wel weer gaan stijgen en kunnen we weer genieten van het watergeweld bij de watercentrale die een 2 km bij ons vandaan ligt. Verder genieten ook wij van iedere mooie dag en drinken een heerlijke beker koffie in het zonnetje en genieten nog altijd van ons fantastische uitzicht.

Arjen og Jolanda Kuiper
Bruvik Gamle Posthus
Hovedvegen 14
2682 Lalm

Aan deze tv-series werken veel mensen mee zowel voor als achter de schermen.

MAAR, er zijn ook Noren die zo’n tocht van helemaal Zuid-Noorwegen naar de Noordkaap voor hun lol maken. Zo ook 4 vriendinnen uit de omgeving van Oslo. Ze zijn op 1 januari van dit jaar begonnen in Lindesness. Dit is het zuidelijkste plaatsje in Noorwegen. Om vervolgens via Telemark en Hardangervidda over Jotunheimen te trekken.

Onderweg overnachten ze in een tent of B&B. En zo kwamen ze ook bij ons terecht in ons B&B Bruvik Gamle Posthus. De nachten ervoor hadden ze overnacht in hun tent op Jotunheimen bij een gemiddelde dagtemperatuur van -15 en een gemiddelde nachttemperatuur van -30. Ja dan ben je dolblij als je een nacht in een warm bed kunt slapen. Als je daarbij dan ook nog je spieren kunt ontspannen onder een warme douche en bij aankomst staat een kan koffie met Nederlandse stroopwafels klaar. Dan kun je er de volgende dag na een uitgebreid ontbijt weer een aantal dagen tegen.

Deze vriendinnen hadden al hele avonturen beleeft op hun reis naar de Noordkaap. De planning was om er 5 maanden over te doen want met de bagage die ze achter hun aantrekken in pulky’s (soort slee) ga je niet zo snel, maar gemiddeld bedroeg de afstand tussen de 30 en 50 km per dag. Toen ze de volgende dag bij ons vandaan weer vertrokken gingen ze op weg naar Rondane om vervolgens hun tocht te vervolgen richting Røros waar ze half februari hoopten te zijn voor de jaarlijkse Rørosmartnan. Dit is een grote markt waar mensen uit grote delen van het land naar toe komen.

Røros is tevens het hoogstgelegen bergdorp van Noorwegen waar het zomers al niet warm is. Wij hebben daar afgelopen zomer nachten meegemaakt van 4°, dus dat belooft iets voor de winterse nachten bij een dagtemperatuur van -40. Hopelijk hebben ze ook daar een warm bed gevonden. Gelukkig voor de dames wordt de temperatuur nu ook hier weer iets aangenamer met dagen waarbij het kwik alweer boven 0 uitkomt en niet geheel onbelangrijk ook de dagen worden alweer merkbaar langer. Bij ons zijn de dagen alweer bijna 7 1/2 uur langer dan tijdens de kortste dag op 21 december. En de zon krijgt ook alweer meer kracht.

Zo maken wij van alles mee met onze gasten. Dat de tv-programma’s mensen een kant van Noorwegen laten zien die voor velen geheel onbekend is. Waarmee wij niet willen zeggen dat je zomaar aan zo’n tocht moet beginnen want ook dat hebben wij meegemaakt. Mensen die op teenslippers een bergpas over willen die voor geoefende wandelaars een tocht is van zo’n 7 uur. En die dan gered moeten worden door de hulptroepen die in zo’n geval worden ingeroepen.

Maar daarover wellicht een andere keer.

Dit laatste gebeurt ieder jaar voor de muzikale jeugd. De plaatselijke fanfarevereniging heeft ook een jeugdafdeling en voor deze jeugd wordt heel wat georganiseerd. Mede daardoor is het jeugdledenbestand behoorlijk groot voor een plaats met een 400 inwoners.

Verschillende leden wonen weliswaar binnen de grenzen van het dorp maar toch ook in de bergen.

Wat is er dan mooier dan in het donker op een snowracer of een sleetje van de weg afsuizen en omhoog gesleept worden door een tractor? Vooral als de betreffende weg een privéweg is met een aantal leuke bochten en de enige verlichting is een hoofdlamp. Als ouders zijnde hoef je dus niet bang te zijn voor autoverkeer. Eenmaal weer boven gekomen staat daar een grill klaar met “lompe og pølse”. Lompe zijn een soort kleine pannekoeken gemaakt van aardappelmeel en pølse zijn lange worstjes. Deze rol je in de lompe met ketchup, mosterd en droog gebakken uitjes.

Kortom dit is ieder jaar weer een groot festijn voor groot en klein, oud en jong. De oud(jes)ers kunnen lekker bijkletsen met elkaar onder het genot van koffie of chocomelk en de jongeren leven zich helemaal uit op de snowracers.

Ha det bra oftewel tot ziens,

Arjen og Jolanda Kuiper