Vorige week vrijdag…..
Gebeurde het ongelooflijke……
Een autobom ontploft bij het regeringsgebouw in Oslo.
?????????
Het wordt nog erger
Een als politie-agent verklede man opent het vuur op jongeren op een vakantie-eiland.
???????
Verbijstering alom.
Dit kan toch niet? Hier in Noorwegen?
Het kan wél.
Een zeer gestoorde man heeft besloten de oorlog te verklaren aan de democratie en aan de arbeiderspartij in het bijzonder.

Op zaterdag dringt het pas door wat er gebeurd is.
Er worden vlaggen halfstok gehangen, en de mensen op straat zijn stil, het lijkt of we in een vacuüm zitten.
De t.v. staat constant aan. Beelden die de wereld schokken.

Zondag is er een herdenkingsdienst.
Iedereen huilt. Jens Stoltenberg vertelt met tranen in zijn ogen wat deze aanslagen voor hem betekenen.
Hij herhaalt de woorden van een overlevende van Utøya

Als één man zoveel haat kan laten zien,
Bedenk hoeveel liefde wij samen kunnen tonen.

Gevleugelde woorden die heel Noorwegen overneemt.

NEE wij laten ons niet mee slepen in haat en geweld, ons antwoord is liefde en verbondenheid.

In heel Noorwegen worden er fakkel-optochten en bijeenkomsten georganiseerd.
In Oslo zijn meer dan 200.000 mensen tezamen gekomen om troost te vinden.
Politici, de koninklijke familie, slachtoffers, hulpverleners, de “gewone man in de straat” iedereen staat naast en met elkaar.
Verbonden in verdriet.
 Oslo verandert in een bloemenzee.

Ook ons gehucht heeft een bijeenkomst.
Er wordt gezongen, gepraat, kaarsjes gebrand, bloemen gelegd en het condoleanceregister getekend.

Er verschijnen foto’s in de krant
Jonge gezichten die lachend in de camera kijken.

En verhalen, waar je het koud van krijgt
……Zij was 2 dagen voordat ze vermoord was 18 jaar geworden
……Hij was zo trots dat hij zijn favoriete politicus ontmoet had, nu is hij dood
……3 vrienden volleybalden, nu zijn er 2 dood, en 1 is er vermist.
…….De dader schopte de doden om te zien of ze wel echt dood waren
……Hij schoot op jongeren die om genade smeekten
…..De politie vertelt dat er nog steeds telefoontjes van de slachtoffers afgaan

Vandaag 1 week later hangt de vlag halfstok.

Nee Noorwegen is zijn onschuld niet verloren, Noorwegen heeft gereageerd zoals het Noorse volk is.
Men neemt de tijd om bij het verdriet stil te staan, een kaarsje te branden.
Daarna gaat het leven door

Eerst lachten we erom….ja hoor weer zo’n brainwave van Tore, daarna begonnen we erover na te denken, en tot slot besloten we dat we het maar moesten gaan doen. We kregen 4 LATIJNSE zangstukken opgestuurd,die zouden we samen met de koren uit Letland, Zweden, Denemarken zingen. Sommige haakten meteen af, Latijn was voor hen onmogelijk om te leren.

En de rest had het er ook moeilijk mee. De letters die anders uitgesproken worden ( de o als o en niet als oe, de v als f en niet als w, de u als oe…..) Na veel oefenen en zelf extra repetities begon het ergens op te lijken, maar of het goed genoeg was om te gehoren te brengen was nog maar de vraag. De laatste zang zouden we nog in de bus oefenen want vooral de heren hadden het maar moeilijk met die zang.

En zo vertrokken we op een donderdag-ochtend om 4 uur met de bus richting Polen. Het vliegtuig zou sneller zijn, maar Tore heeft vliegangst, dus…

Reizen met Noren houdt in eten, veel en vaak eten. Het kwam dus goed uit dat we een ontbijtbuffet op de ferry van Noorwegen naar Zweden hadden en een Dinerbuffet op de ferry tussen Zweden en Polen .

Op vrijdagavond hadden we ons eerste optreden in een kerk. We zongen er 1 uur ons eigen repertoire. Helaas viel de opkomst van het publiek wat tegen, maar dat kwam omdat Obama in de stad was en dus de halve stad was afgesloten. Andere koren mochten niet eens zingen omdat de kerken in “de verboden zone” lagen, dus wij hadden nog mazzel. Er is toch wel een verschil of je in een kerk met een fantastische akoestiek zingt of in het bedehus hier om de hoek.

Zaterdag hadden we eerst een repetitie met de andere koren samen. En het wonder geschiedde. De Poolse dirigent wist met zijn lichaamstaal en uitstraling zo’n 250 mensen samen te binden en ons te laten zingen zoals we nog nooit gezongen hadden. De Latijnse-zangen klonken ineens fantastisch!

Dat gaf moed voor het officiële optreden. In de Kathedraal. ‘s Avonds om 8 uur begon het. Alle koren zongen 3 van hun eigen zangen en als finale zongen we met z’n allen de 4 Latijnse zangen. De kathedraal was zo goed als vol en iedereen was een beetje zenuwachtig. De andere koren klonken een stuk professioneler dan wij, vooral het vrouwenkoor uit Letland !

En toen moesten wij op. 16 zangers en Tore. Ons kleine boeren-zangkoortje uit de bergen in Noorwegen stond in de Kathedraal van Warschau ! Onze laatste zang, Gabriellas song….Ingeborg begon, Alfhild en Lisbeth vielen bij, de alten,de sopranen, de mannen, en aan het eind wij allen.

Door de akoestiek klonk het overweldigend! En dat was het applaus ook! Ze stopten gewoon niet met klappen!

En wij? Wij stonden daar met een grijns van oor tot oor even vreselijk gelukkig te wezen. Nadat alle koren waren geweest kwam de samenzang. Wat klonk dat machtig. Ons geworstel was niet voor niets geweest. Na het festival was er een diner voor iedereen, met lekker eten, de nodig drank en een optreden van een folkloristische groep. Zeer gezellig, zeker toen , vooral het Zweedse mannenkoor, de koren spontaan liedjes gingen zingen.

Al met al een geslaagde avond. De terugreis verliep rustig. Als er maar op tijd gestopt werd om te eten dan is het al snel goed. Tore vertelde in de bus dat we waren uitgenodigd om begin december in Krakou kerstliedjes te komen zingen. We hebben volmondig JA gezegd, alleen gaan we wel met het vliegtuig!

(Ik denk dat Tore alleen naar Krakkou rijden zal, want het vliegtuig krijgen we hem niet in haha)

Dames en heren mag ik u voorstellen aan “Hans en Grietje”…….

2 jonge katjes die uit het bos kwamen (Echte Noorse boskatten dus, al lijken het meer Abessijnen) die besloten dat ze in ons huis wilden wonen, en ons goed genoeg vonden om hun personeel te zijn.

Waarschijnlijk zijn ze uit de auto gezet want niemand in onze buurt mist ze, en de dierenarts herkende ze ook niet.

Broodmager waren ze, en Hans, de roze, was ook nog ziek.

Gelukkig gaat het nu goed met ze.

De Nederlandse katten waren eerst verbijsterd. Vooral het vrouwtje gedroeg zich zo fel dat ze niet eens in de buurt van haar durfden te komen. En nu hebben ze , onder protest, de nieuwelingen geaccepteerd.

Ondertussen hebben we ons 3 jarig bestaan in Noorwegen gevierd. Dingen die ons in het begin opvielen doen we nu zelf. Zo stoken we de houtkachel ook de hele dag op en als het te warm wordt doen we een deur open. Ook hebben we hier veel meer licht aan dan dat we in Nederland aan hadden. Dat komt omdat het hier écht donker is, als wij geen licht maken dan is het zwart.

Over onze rijstijl zal ik maar zwijgen…..we lijken wel een stel bejaarden haha.

Dat we veranderd zijn merken we vooral als we even in Nederland zijn. Pffff al die mensen die altijd maar haast schijnen te hebben… Het lawaai overdag en ‘s nachts en al dat licht…. Het enige wat we echt missen van Nederland zijn de mensen waar we van houden. Gelukkig weten die ons huis te vinden en dan blijven ze meteen een tijdje logeren.

Altijd leuk!

Zij zijn ook de reden waarom we eens in de zoveel tijd even naar Nederland gaan.

Wat dan ook leuk is dat we meteen de krenten uit “de Nederlandse-tijd pap” halen.

Een paar uurtjes in de Slechte ( 2e/hands boekwinkel ) ronddwalen, een rondje door de polder rijden, de snackbar onveilig maken en ons vergapen aan de groente en fruit afdeling van een grote supermarkt.

Maar na iedereen geknuffeld te hebben en bijgepraat te zijn zijn we toch altijd blij als we Noorwegen weer zien en we weten dat we bijna thuis zijn.

Ik geloof wel dat onze integratie geslaagd is.

We zijn hier echt opgenomen.

Het beste bewijs is wel dat Tore (onze dirigent) tijdens een repetitie zei dat hij onder de indruk van mij was en dat ik belangrijker voor ons gehucht was dan dat ik mezelf realiseerde….Pffff en dat waar het hele koor bij was. Nu sta ik niet gauw met een mond vol tanden, maar toen….

Overdag is het nog wel te doen, maar ‘s nachts als het vriest is het wel erg moeilijk. Dan zoeken ze een holletje en kruipen dan dicht tegen elkaar aan om toch maar een beetje warm te blijven. Het is koud en het heeft gesneeuwd……Grietje wordt wanhopig, als er niet snel een oplossing komt gaan ze dood.

Dan zien ze in het bos een huis.

Ze overleggen met elkaar en ze besluiten dat Grietje ( de dapperste van de twee) erheen zal gaan als het donker is om te kijken of er wat te eten te halen valt. ‘s Avonds sluipt ze naar het huis en kijkt stiekem door het raam naar binnen.Wat ziet het er gezellig uit! Maar grote schrik, de heks heeft haar gezien! Snel rent ze weer naar Hans die achter gebleven is in het bos.

Als alle ramen donker zijn gaan ze nog eens met zijn tweeën kijken. Ze lopen rond het huis en vinden een schaaltje met eten! O wat is het toch heerlijk als je na zolang je buikje weer eens rond kunt eten.

Na het eten zoeken ze een beschut plekje, kruipen dicht tegen elkaar aan en vallen in slaap. De volgende dag overleggen ze weer. Hans is zo ziek en zo mager geworden dat ze echt ergens warmte moeten vinden. Grietje neemt een wanhopig besluit. Ze zal proberen het huis in te komen om te kijken of er nog wat te eten valt te halen. Hans blijft op een veilig plekje achter.

Grietje gaat naar het huis en ziet een deur op een kiertje staan. Ze sluipt naar binnen en kijkt om zich heen. Brrrrr wat is dit eng! Maar het moet! Haar neus leidt haar naar de keuken, en ze vindt eten! Zoveel ze maar wil! De heks heeft haar wel gezien maar laat haar gang gaan. Na het eten verstopt ze zich in de badkamer.

Ze maakt van de was die er ligt een hoop , gaat er middenin liggen en valt in slaap……O wat is het toch heerlijk warm! Als ze de volgende dag weer wakker wordt is de eerste gedachte aan Hans. Zal hij nog leven? Zodra ze de kans krijgt sluipt ze weer naar buiten en gaat het bos in. Hans…Hans roept ze………En gelukkig, Hans roept terug.

Ze vertelt hem dat de heks haar niets heeft gedaan en er meer eten is dan je op kunt. En dat het er warm en veilig is.

Nu moet Hans nog even moedig zijn, zijn angst overwinnen en ook naar binnen komen.

Ze gaat weer terug naar het huis van de heks…….nu Hans nog. Hans raapt al zijn moed bij elkaar en sluipt ook het huis binnen. Hij stort zich meteen op het eten, o heerlijk, zoveel je maar opkan!

Dan verstopt hij zich en gaat, eindelijk weer eens rustig ,slapen. De eerste dagen laat de heks Hans en Grietje met rust. Ze ziet wel dat vooral Hans heel mager is en geeft hem daarom eten waarmee hij weer snel dik zal worden.Als Hans en Grietje een beetje gewend zijn neemt de heks ze mee naar de dokter, en krijgt Hans medicijnen tegen zijn ziekte.

Van de ( lieve?) heks mogen ze in het huis blijven wonen.

En zo leven ze nog (hopelijk) lang en (zeker weten) gelukkig.

In de loop der tijd verdween de spoorlijn en het station. De watertoren bleef staan en raakte in verval. Zo’n 3 jaar geleden kreeg men in het hoofddorp het idee om de watertoren af te breken en deze daar weer op te bouwen en er dan een openbaar toilet van te maken. Toen Tore ( onze dirigent, tevens begrafenisondernemer en gemeenteraadslid ) dat hoorde, kwam hij in actie.

De watertoren is gezichtsbepalend voor ons gehucht, vanaf dat punt geef je uitleg waar je woont ( we hebben immers geen adres). De toren moest dus hier blijven!

Er werd een vereniging Vanntårnets Venner opgericht ( watertoren vrienden) en deze ging ijveren om de watertoren te herstellen. En ik moet zeggen tot mijn grote verbazing werd het een succes. Tore belde stad en land af om geld in te zamelen en hij kreeg het zelfs voor elkaar dat er een oude wagon geplaatst werd.

De bewoners van ons gehucht deden dugnad ( vrijwilligerswerk) om de spoorlijn op te knappen, fruitboompjes te planten, zodat de mensen die bij de toren even rusten verse pruimen en kersen kunnen eten en de wagon werd van binnen en buiten op geknapt. Ook kwam er nog een ouderwetse telefooncel om het plaatje compleet te maken. Afijn, iets wat eerst een onmogelijk plan leek begon hoe langer hoe meer vorm te krijgen.

Nu precies 100 jaar na de bouw staat de watertoren er weer in volle glorie bij. Vorige week hadden we de officiële opening. Een feest voor het hele gehucht. De burgemeester en het hoofd van de provincie kwamen om de toren ter doop te houden. Er kwamen zo’n 250 mensen op af!

Het koor zong natuurlijk, er werden speeches gehouden, er werden broodjes worst ( hét nationale voedsel hier) en Lapskaus ( een soort hutspot met vlees) verkocht en iedereen had het naar zijn zin.

De officiële doop was ook zeer geslaagd. De burgemeester en het provincie-hoofd moesten op een soort spoor iets onder de toren doorrijden.

En kregen daar een plens water uit de tuit op hun kop, haha.

Wat er nu verder met de wagon gaat gebeuren is nog niet helemaal duidelijk er zijn vage plannen om er toeristen te laten slapen, of om er een soort praathuis voor ons van te maken.

We zien wel wat het wordt. Dankzij de tomeloze inzet van Tore en de grote inspanningen van onze bewoners hebben we de toren gered en is ons gehucht “op de kaart gezet”.

Nu, dat valt wel mee. Natuurlijk zijn de winters kouder en donkerder dan in Nederland. Maar zolang je niet boven de poolcirkel woont heb je overdag gewoon licht, het wordt hoogstens eerder donker en later licht dan in Nederland.

Alleen als er nog geen sneeuw ligt kan het hier donker zijn, echt donker, geen hand voor ogen kunnen zien donker. Daarom wordt hier de maan nog erg gewaardeerd. En hebben we allerlei soorten zaklampen in huis, altijd handig. Vanaf november komt er sneeuw , dat geeft een sprookjesachtig effect en kan je tenminste weer zien waar de weg loopt.

Koud kan het hier ook wezen. Winters met min 20 of meer zijn normaal.De kou is echter anders dan in Nederland. Doordat er minder wind is kan je je er op kleden.Een extra trui is vaak genoeg.En even hout halen bij min 10 dat doe je met alleen een vestje aan.

In de zomer daarentegen hebben we veel langer licht. Eigenlijk heb ik meer moeite gehad om aan de zomer te wennen dan aan de winter. Wordt je om een uur of 3 ‘s nachts wakker, is het voor je gevoel 7 uur……en probeer dan maar om weer in slaap te vallen. Maar ach, alles went.

In tegenstelling tot Nederland, waar hier en daar stukjes natuur tussen de mensen ligt, wonen hier de mensen tussen/in de natuur. Ook daar moet je je aan aanpassen. Zo moet je altijd rekening houden met overstekend wild. Reeën, zie je er één, meteen remmen, meestal volgen er nog een paar, Elanden, pas 1 keer gezien. Maar ook dassen en bevers, die zijn trouwens groter dan je denkt.

Volgens de krant zitten hier ook wolven en beren, maar die zie je nooit. Die zijn banger voor mensen dan wij voor hen.

Toch zijn de gevaarlijkste beesten die er hier wonen ( volgens ons dan) zó klein dat je ze niet ziet of hoort. Maar als je door ze gebeten wordt……….grrrrrrr. Bulten die minstens 1 week blijven jeuken en die je zelfs in je slaap open krabt. Nee het zijn geen vlooien of muggen. Maar knutten. Beestjes van 1 tot 4 mm groot die zodra de zon minder warm is te voorschijn komen en je prikken zonder dat je er erg in hebt.

Toen we dit huis kochten dacht ik : Hoera! kan ik van het voorjaar mijn eigen groentetuintje beginnen. Groeten kweken die ik hier niet kan kopen zoals andijvie en boerenkool. Helaas gaat dat plan niet door…… Elk voorjaar komt de familie ree ( vader, moeder en de jongen van het vorige jaar) het jonge groen en de bloemen opeten. In het begin schrokken ze van ons en vluchtten meteen, maar nu ze weten dat we ongevaarlijk zijn naderen ze het huis tot een meter of 3. Zelfs als ik tegen het raam tik om te zorgen dat ze ons net geplante rozenstruik niet opeten, gaan ze maar een paar meter verderop staan.

Een hek of schrikdraad heeft geen zin. Volgens de verhalen springen ze daar overheen, en om mijn sla nu achter een hek van 3 meter hoog te stoppen….daar heb ik weer geen zin in.

Zo delen we ons huis ook met de nodige dieren. Muizen wonen tussen de muren en op ons dak. Heeft wel iets hoor dat getrippel te horen ‘s nachts. Ze durven niet echt in ons huis te komen, we denken dat ze elkaar gewaarschuwd hebben voor die 3 muizenvreters die er rondlopen. 1 Keer hebben we een eekhoorn tussen de muren ( zijn van hout) gehad, de katten werden gek en probeerden op allerlei manieren bij die herrieschopper te komen. De volgende dag zagen we sporen in de sneeuw, vandaar dat we weten dat het een eekhoorn was.

Verder hebben we vleermuizen tussen het dak zitten. Het is wel een grappig gezicht als je ze ziet wegvliegen of landen, en ze eten de nodige insecten, dus wat dat betreft zijn het mijn vrienden. De enige beesten waar ik niet blij mee ben zijn mieren. Alle milieuvriendelijke manieren geprobeerd om ze uit mijn woonkamer te krijgen, koperdraad onder de plinten, kaneel strooien enz. Helaas, dat werkte niet. Dus toen toch maar gif gespoten……eigenlijk tegen mijn principes maar een kolonie die door je woonkamer stamt is ook niet alles.

Nu heeft elk zichzelf respecterend gehucht hier een verenigingsgebouw of bedehus . En ook in ons dorpje is het kloppend hart van onze gemeenschap een rood bijna 100 jaar oud gebouwtje met de naam Vånheim (woonheim)

Er wordt flink gebruik gemaakt van dat gebouwtje.

Zo is er een keer in de maand een soort “plattelandsvrouwen-avond” (Velmøte), doen we er aan Pilatus-yoga in de zomer, is er een knutselochtend in de winter ( want anders zien we elkaar zo weinig haha),wordt er de dugnad ( vrijwilligerswerk) van ons watertorenproject geregeld, dansen we om de kerstboom heen in Januari, en ……de trots van ons dorp…..repeteert het zangkoor er.

Ik woonde hier nog geen maand of ik werd gevraagd om op het zangkoor te komen. Ehhhhh, ik kan echt niet zingen……Dat is helemaal niet belangrijk zeiden ze, het is voor de gezelligheid en het gemeenschapsgevoel…..Oke dus. En zo belande ik op het koor. Zo’n 20-30 man sterk, met een gemiddelde leeftijd van boven de 60 en onder de bezielende leiding van Tore (Toere).

Wat ik er vooral geleerd heb zijn de fijne kneepjes van de Noorse leven. Zo zeg je tegen iedereen je en jij, en spreek je ze bij hun voornaam aan. Zelf mensen die zo oud als je ouders of grootouders zijn. Er is me verteld dat dat zelfs voor de koning geldt, want ook die moet geen kapsones hebben.

En ik leer taart eten, kilo’s taart. Elke repetitie zijn er minstens 3 soorten……en je neemt niet 1 stukje zoals in Nederland, neeeee je neemt zoveel en zo vaak als je wilt. Daarbij worden dan liters koffie gedronken, ik dacht dat Nederlanders koffieleuten waren, maar de Noren winnen het met vlag en wimpel.

Ook leer ik rare combinaties van eten te eten.Wat dacht je van vanille-ijs met zoute pinda’s, broodjes worst met garnalensalade of van appel met dipsaus? Ik moet zeggen niet iets wat ikzelf bedacht zou hebben, maar goed te eten.

We repeteren 3 uur per week, maar daar is bijna 1 uur koffie-pauze in meegerekend. Tijdens de pauzes word er veel gepraat ( maar niet geroddeld) over het wel en wee in het dorp.Zo was het feit dat we een bron lieten boren genoeg gespreksstof voor een maand of 2.

We zijn wereldberoemd tussen Oslo en Kristiansand, en treden dan ook regelmatig op. In kerken, bij het Leger des Heils, in de gevangenis, in bejaardentehuizen en op bazaars, boven op een berg, of zoals vorige week op speciale zangavonden. Iedereen kan ons uitnodigen we zingen niet voor geld maar voor eten ( koffie met taart, of soms een warme maaltijd). Er worden christelijke liederen gezongen maar ook oude wijsjes en vrolijke liedjes.

Het meeste in het Noors,Nynorsk, of dialect maar ook in het Zweeds, zodat ik , zeker in het begin, vaak geen idee had wat ik zong. Ach, als je de woorden maar goed uitspreekt nietwaar.

Toch heb ik wel bewondering voor Tore. Met zijn tomeloze inzet en enthousiasme zweept ie ons op . Leert ons ons mond open te doen en vooral met gevoel te zingen. Zodat we elke keer weer iets beter worden.

Maar wat gaan die rare mensen nu doen?

Zomaar in een vliegtuig gestopt

En in een ander land gedropt.

Noorwegen heeft een van de strengste regelgeving voor het invoeren van dieren. Ze moeten een te controleren chip hebben. Ingeënt zijn tegen hondsdolheid. Er moeten papieren zijn van de bloedproef waaruit blijkt dat er genoeg anti-stoffen zijn aangemaakt. De dieren moeten in de week voor invoer een wurmenkuur hebben gehad. Mocht er alsnog iets niet in orde zijn, dan komen ze het land niet in. Wil je dus dieren meenemen, dan moet je al een half jaar voordat je denkt weg te gaan beginnen met enten.

De voorbereidingen vonden de heren maar niets. Zodra ze de reiskooien zagen probeerden ze zich onzichtbaar te maken. Alleen met list en bedrog konden we ze elke keer in hun kooi krijgen, waarna er een competitie “wie kan het zieligst mauwen” op de achterbank plaatsvond.

Bij ons laatste bezoek aan de Nederlandse dierenarts kregen we voor 2 van de 3 katten een reispilletje mee. Voor de Witte was dat niet nodig, die weigert principieel pillen te slikken (zelfs de dierenarts kreeg er geen pil in).

De reis zelf was ook nog even spannend, ondanks dat we uit voorzorg de kooien nog eens extra met tape hadden dichtgeplakt was de Rooie toch nog uit zijn kooi ontsnapt in het vliegtuig. Je krijgt echt wel even een hartverzakking als je op het Oslo-vliegveld ineens een lege kooi ziet.Gelukkig hadden ze hem gevangen en bij een van de andere katten gestopt.

Niet alleen voor ons, maar ook voor hen begon er een heel nieuw leven. Ineens woonden ze “op het platte land”. Het rare is dat 2 van de 3 katten een karakterverandering hebben ondergaan. De Witte, die in Nederland te lui was om adem te halen, kwam tot onze en zijn eigen verbazing als eerste met een dooie muis aanzetten. De Grijze, wiens hobby was de Witte pesten, sloot vriendschap met hem. Alleen de Rooie bleef zoals ie was. Onze Houdini, probeert altijd het onmogelijke en slaagt daar wonderwel nog vaak in ook.

Na de wenperiode vermaakten ze zich prima, vooral de Grijze bleef nachtenlang weg. Net tegen de tijd dat we echt ongerust werden ( zou ie door een vos opgegeten zijn?) kwam ie weer aanwandelen,vrat de voerbak leeg en ging minstens 24 uur slapen.

Onze stadskatten veranderden langzaam maar zeker in boerenkatten.

De eerste winter kwam. Sneeuw, meer dan een meter. De Rooie vond het fantastisch. Springend als een eekhoorn, glijen, je zag hem lachen. De Grijze vond de sneeuw ook prima, totdat….. Hij in een schuur zat, en de sneeuw zo hoog kwam te liggen dat ie er niet meer uitkon. Gelukkig hebben we onze katten leren “praten”en na veel roepen kregen we antwoord. Q. moest hem tijdens een sneeuwstorm uitgraven.

Sinds die dag ging de Grijze niet meer naar buiten zolang er sneeuw lag, en het jaar erna ook niet meer. Bij de eerste sneeuwvlokken ging ie voor de kachel liggen en kwam er pas weer vandaan nadat het grootste deel van de sneeuw weer verdwenen was.

Waren ze net echt gewend, gingen we wéér verhuizen. Deze keer het bos in. Ze vinden het hier heerlijk. De Witte is nog nooit zo actief geweest. Met weer en wind wil ie naar buiten. Staat het liefst tot zijn enkels in “zijn” plas en bomenklimmen is ook geen probleem meer voor hem. De Grijze komt met een gevangen vleermuis thuis en ook vlinders zijn voor hem niet veilig. In het afgelopen jaar heeft hij zijn sneeuw-trauma verwerkt dus ook hij gaat weer lekker de sneeuw in.

En de Rooie “helpt” ons altijd als we buiten bezig zijn. Dat helpen staat vooral voor het pontificaal in de weg zitten bij het sneeuwruimen, of grasmaaien , of het zich tussen jou en je zaagmachine wurmen om te kijken of het wel allemaal goed gaat.

Kortom, onze katten hebben zich prima aangepast aan hun nieuwe woonomgeving, ze nu bevorderd tot Noorse boskatten.

Het was groot genoeg voor ons tweeën, maar als er visite kwam was er een probleem. We hadden geen slaapkamer over dus de visite moest in de woonkamer slapen. Dus gingen we op zoek naar een ander huis.

Nu werkt dat ook even anders dan in Nederland. Veel huizen komen niet bij de makelaar. De buren vertellen elkaar dat er een huis te koop is en via de tam-tam gaat t het hele gehucht door. Er kwam een huis te koop, en wij vroegen Terje ( ons wandelend geschiedenisboek) of het wat was. Hij schudden zijn hoofd en zei: “dat huis is net na de 2e wereldoorlog gebouwd, met slechte materialen”. Oké, dan niet.

Een ander huis kwam vrij en Terje schudde zijn hoofd weer en zei dat huis is net een doolhof, veel kleine kamertjes, niets mee te beginnen. En weer gingen we er niet eens kijken. We hadden immers geen haast.

De tam-tam vertelde dat er weer een huis te koop kwam. Eigenlijk hadden we er niet zo’n trek in want het erf leek wel een uitdragerij. Oude auto’s, bergen rommel, niet echt aantrekkelijk. Maar Terje zei ga er eens kijken. En dus belden we er aan en vroegen of dit huis te koop was. Ja hoor, kom maar binnen zei de man.

Binnen was het net zo’n troep als buiten pffff.

Maar wat  een ruimte! Een woonkamer net zo groot als het huis waar we in woonden, een woonkeuken wauw. En wat ook prettig was, goed geïsoleerd, dubbele ramen en de prijs was ook een lachertje.

Afijn verkocht dus. En nu zijn we dus de bezitters van een klein stukje Noorwegen, met ons eigen bos, hoewel…… Voor Nederlandse begrip dan, volgens mijn buren heb ik geen bos, dat heb je pas als je een productie-bos  hebt.

Na eerst de meest noodzakelijke dingen geregeld te hebben zijn we verhuisd. Wat wel makkelijk was, was dat we niemand een verhuisbericht hoefde te sturen. We hebben hier namelijk geen adres of huisnummer, alleen een postcode. Je geeft een kaartje met je grondnummer bij de post af, en alles komt in orde.

Hoewel….in het begin dat we hier waren is  er wel eens post zo’n 40 km verderop bij andere Nederlanders terecht gekomen,toen wisten ze bij de post nog niet dat wij er waren, en dachten vast ha Nederlandse postzegel dat zal wel voor de fam. Jansen zijn ( zo heten ze niet echt hoor). Als je iets bestelt of je vraagt mensen op visite leg je aan de hand van opvallende dingen in het landschap uit waar je woont.

Zo wonen wij als je van de ene kant van de weg komt na de 2 gruishopen aan je rechterhand en komen ze van de andere kant dan is het 3 kilometer na de watertoren aan je linkerhand, wit huis een beetje van de weg af.

Toch kloppen de beschrijvingen niet altijd. Zo werden wij eens uitgenodigd. De omschrijving was na het dorp zijn er 2 dezelfde huizen. Je moet het linkse huis hebben. Nu zagen we wel 2 huizen die op elkaar leken, maar hetzelfde……de een was wit en had een terras, de ander was grijs en had een uitbouw. We bleken toch goed te zitten, later zeiden we maar die huizen zijn toch niet hetzelfde? Ja was het antwoord, deze huizen zijn door 2 broers gebouwd en toen waren ze hetzelfde, latere eigenaren hebben er het een en ander aan veranderd, iedereen weet dat. Tja, nu weten wij dat dus ook.

Beide hebben hun eigen woorden en grammatica.

Om het nog ingewikkelder te maken kent men hier niet zoiets als A(lgemeen)B(eschaafd)N(oors).

Elk dorp heeft zijn eigen dialect. Hier geldt de regel : Elk vogeltje zingt zoals het gebekt is.

Wij hadden in Nederland het Bokmål uitgesproken op zijn Oslo’s geleerd, en je begrijpt het al, we wonen nu in een Nynorsk gebied.

De eerste drie maanden verstonden wij niemand! Nee dat is niet helemaal waar,Torun verstonden we wel, maar die bleek ook uit Oslo te komen haha

Zelfs woorden als ik,zij en wij waren anders….

Als er tegen je gepraat werd, was je eerst bezig de Nynorske woorden over te zetten in het Bokmål , daarna te vertalen in het Nederlands en dan wist je ongeveer wat er verteld was.

Even een flitsend antwoord geven was er niet bij.Het kostte al energie genoeg om een beetje te weten wat ze bedoelden.

In het begin zei ik, als ik ze niet verstond iets van sorry,kunt je dat herhalen, of ik begrijp je niet.

Totdat Berit zei “dat moet je niet zeggen je moet gewoon HU??? zeggen, dat doen wij ook”

Wat blijkt, sommige dialecten zijn zo moeilijk dat ook de Noren elkaar niet verstaan.Zo verstaat een Zuid-Noor de Noord-Noren niet.

Soms praten ze dus maar Engels tegen elkaar.

Er bestaat zelfs een top 5 met de moeilijkste dialecten.

En natuurlijk heb ik een collega die een dialect spreekt wat in die top 5 voorkomt.Het heeft dus een jaar gekost om haar een beetje te verstaan.Maar ach, je zegt HU? en dan herhalen ze het nog een keer, of ze proberen het met andere woorden. Ze doen hier niet zo moeilijk.

En dan heb je nog het probleem dat je niet alle woorden kent in het Noors.

Meestal probeer ik het dan eerst met een Nederlands woord wat ik een beetje vernoors.

De SCH wordt SK, de IJ wordt een I. Soms werkt dat.

Al moet je wel oppassen dat sommige woorden een andere betekenis hebben.

Zo betekend het woordje straks hier nu meteen i.p.v. later.

Trut is ook zo een mooi woord, dat betekend hier moe.

Moet je toch uitkijken dat je in Nederland niet op de verkeerde plek zegt jeg er so trut ( spreek uit jij ar so trut wat betekend ik ben zo moe) want dan kan je mooi een knal voor je kop krijgen haha

Waar je ook op moet letten is dat je de V als W uitspreekt.

Bij Q. op het werk hadden ze het eens over vitamine.Op zijn Noors zeg je dan Witamin

Hij sprak dat op zijn Nederlands uit, zijn collega’s verschoten van kleur en in de lach.

Wat zij hoorden was “fita min” en dat betekend……”de k*t van mij ” Hij word er nog veel mee gepest ,grijns.

Het was maar goed dat hij die fout maakte.Zo sprak ik laatst een jongen die vegetariër wilde worden en ik wilde weten of hij extra vitamine slikte. Ik moet er toch niet aan denken dat ík die fout had gemaakt haha.

We krijgen regelmatig complimentjes dat we al zo goed Noors spreken.

Zelf vind ik dat ik nog steeds steenkolen-Noors praat.De grammatica blijft een probleem.

Het blijft een kwestie van gewoon doen. Al denk ikzelf dat ik pas echt goed Noors spreek tegen de tijd dat ik dood ga, nu ben ik van plan om minstens 90 te worden, dus ik heb nog even de tijd.