Natuurlijk is er een verschil; het gebeurt ieder jaar en we zijn eraan gewend. Min twintig is geen extreem weer, maar een situatie waarbij je je gedrag en kleding moet aanpassen.

Iedere winter daalt de temperatuur wel een paar keer tot min dertig of zo (en ik woon niet eens in het koudste deel van het land). Dat is natuur best koud en je blijft dan ook niet langer dan een half uurtje buiten als het niet nodig is. Gelukkig is het bijna altijd windstil en is de gevoelstemperatuur niet 10 of 15 graden lager zoals in Nederland. En de lucht is natuurlijk kurk droog. Geen vochtig zee windje dat het extra onaangenaam maakt.

Natuurlijk zijn er ook nadelen. Je moet veel meer stoken om het binnen aangenaam te houden. En omdat elektrisch verwarmen veel te kostbaar wordt (we hebben geen aardgas), verwarmen we het grootste deel van ons huis met hout. Dus bij min twintig is het dagelijks hout zagen en klein hakken en een paar uur de ovens stoken.

Dat hout halen is een project op zich. Kettingzaag binnen laten opwarmen (die dingen hebben een slechte koude start), dik aankleden, als een Michelin mannetje naar de hout schuur strompelen, hout zagen, klein hakken, naar binnen halen, weer uit mijn winter kleren pellen en tenslotte de kachels aan maken. Vooral door die verkleed partij een tijdrovend karwei. Als je dan nog weet dat ik ook vier keer per dag naar buiten moet om de dieren te verzorgen, kan je begrijpen dat ik me in de winter niet verveel.

Gelukkig is het in de winter niet alleen maar koud. Het sneeuwt ook. Een meter sneeuw is eigenlijk heel normaal hier. Die sneeuw moet natuurlijk geruimd worden. Maar hier op het platte land worden daarvoor de boeren ingeschakeld. Ieder heeft een tractor met sneeuwschuiver. En als er genoeg ligt (vanaf 10 – 15 cm), worden de lokale wegen en erven door hen geveegd. Het is deels burenhulp en deels wordt het door de gemeenten betaald.

Sneeuw heeft eigenlijk weinig invloed op het verkeer. Je moet wat langzamer en voorzichtiger rijden en je moet rekening houden met een 30% langere reistijd. In de winter gaat de maximum snelheid op de meeste wegen terug naar 80 km/uur. En omdat het (buiten de grote steden in het zuiden) altijd al rustig is op de weg, is er weinig echt oponthoud.

Wel moet je de auto in de winter vertroetelen. Bijna iedereen heeft een elektrische motor verwarming in de auto. Gevolg; koude start geen probleem. De accu moet natuurlijk wel goed zijn. Is de accu wat minder, dan moet hij ‘s avonds mee naar binnen. (een accu demonteren bij -30 is een koude klus, geloof me). En de ruitenwisser vloeistof moet gedrogeerd worden met anti vries. Of  nog beter; je moet puur anti vries gebruiken. En tenslotte de auto vooral niet op de handrem zetten. Een bevroren handrem is een heel vervelend probleem on in 50 cm sneeuw te verhelpen.

In de plaatselijke supermarkt kan ik meestal alleen kippenpoten vinden (en eieren). En die poten zijn gemarineerd in een onbestemde rode brei, waarbij, om het gewicht te verhogen, een flinke extra portie is toegevoegd in de verpakking. Het gevolg; hoe je de kip ook klaar maakt, de smaak wordt vooral bepaald door die rode smurrie.

 Kennelijk hebben de kippenslachters verschillende afnemers gevonden voor de verschillende delen van een kip. Gebraden kippevleugeltjes vind je vooral in de pizzatenten waar je net zo veel mag eten als je wilt. (niet dat de kwaliteit uitlokt om je bord vol te laden). En de nog slechtere kwaliteit vlees en zenen wordt verwerkt tot kipnuggets voor de hamburgerketens.

Maar op een of andere mysterieuze reden verdwijnen de kippenborsten volledig uit beeld.

Dat Finnen geen culinaire traditie hebben met kip is begrijpelijk. In het Finse klimaat moet je de kippen een groot deel van het jaar binnen houden en je moet er voer voor verbouwen. Arbeidsintensief en de opbrengst is nihil. Kippen werden daarom vooral gehouden om hun eieren. Kippen en eieren waren vroeger dure producten. En zolang een kip aan de leg was, werd ze niet geslacht.

Tijdens mijn opleiding tot kok was een van de opdrachten een menu samenstellen rond kip. Ik heb toen getracht traditionele Finse kipgerechten te vinden. Niet één heb ik kunnen vinden. Het enige gerecht met een kippe naam is ”kalakukko” oftewel ”vishaantje”. Een regionale specialiteit uit Kuopio, een brood van zwaar rogge deeg, gevuld met vis (bij voorkeur baars) en spek dat minstens 4 uur in een zeer hete oven gebakken wordt. Het resultaat is een keihard brood met een boterzachte vulling dat, zolang het niet aangesneden wordt, weken of maanden houdbaar is. En ja, het is erg lekker.

Terug naar mijn gemarineerde kippenpoten. De afgelopen jaren heb ik al het mogelijke geprobeerd om die rode smurrie te neutraliseren en variaties in smaak te krijgen. Veel is niet mogelijk, alleen gerechten zoals duivelse kip of sambal goering kip kunnen de smaak neutraliseren. Voor privégebruik is dat prima, maar helaas zijn Finnen niet gewend aan pittig of gekruid eten. Geen avontuurlijk of exotisch eten voor hen, maar degelijke gewone kost met veel zout en weinig peper.

Ik blijf experimenteren met kip, maar voorlopig komt het nog niet op het menu voor de gasten.

Finland; “Ik ga een eindje lopen.” “Goed, maar kijk wel uit voor de wolven.”

Overdreven? Niet echt!

Wolven horen thuis in in de Borealische bossen. En hoewel de mens in de vorige eeuwen hard getracht heeft ze uit te roeien, maken ze tegenwoordig weer een ongekende comeback.

Op zich niet erg zolang het proces maar natuurlijk gaat. Wolven zijn slim en ze weten dat mensen synoniem zijn met moeilijkheden. Dus als het even kan, blijven ze uit de buurt bij de bewoonde wereld. Maar als dat proces verstoord wordt, ontstaan er problemen.

Niet zo lang geleden waren er grote bosbranden in noord-west Rusland. Veel wolven hebben toen hun biezen gepakt en zijn naar het westen (Finland) gevlucht. Met als gevolg een overpopulatie in Oost-Finland. Bovendien hadden we de koudste winter in een decenium. Bij hun speurtocht naar eten kwamen de wolven dus ook in de achtertuin van de mensen terecht. Die winter zijn alleen al in onze gemeente een tiental huisdieren doodgebeten. Sommige zelfs op enkele meters afstand van huizen. Het maakte de wolven natuurlijk niet populair.

Een tweede probleem waren de schooltaxi’s. Kinderen die ver van school wonen (vaak meer dan 10 km) worden met een busje gehaald en gebracht. Ze lopen dan eerst naar de verzamelpunten waar ze kunnen opstappen. Maar met een horde hongerige wolven in de buurt is het natuurlijk niet verstandig om de kinderen ‘s morgens en ‘s avonds een kilometer of meer door het bos te laten lopen. Dus de taxi’s moeten iedereen bij zijn voordeur halen en brengen. Gevolg; €50.000,= extra kosten voor een kleine gemeente (4000 inwoners) die toch al moeite heeft om de eindjes aan elkaar te knopen.

Gelukkig hebben de wolven zich verder verspreid over Finland (ze zijn zelfs in de buitenwijken van Helsinki waargenomen) en is de situatie weer genormaliseerd.

Het is nog steeds mogelijk om tijdens een bos wandeling op een wolf te stoten. Maar je hoeft niet meer bang te zijn dat je op het menu staat. Mijn belangrijkste zorg is nu of ik mijn camera bij me heb als ik er een tegen kom.

 Dus hebben we ons rijtjeshuis in de randstad verruild voor een oude dorpsschool op het platteland in Oost-Finland. Eerst verbouwen en uitbreiden en tegelijkertijd langzaam een toeristisch bedrijfje opzetten.

En natuurlijk wennen en aanpassen. In de randstad was ik gewend aan mensen, huizen, drukte, files en vooral lawaai. Nu woon ik in een dorp met 85 inwoners. Dat dorp heeft dan een oppervlakte vergelijkbaar met een gemiddelde Nederlandse gemeente. En bij dorp moet je je een aantal onverharde boswegen voorstellen met hier en daar een boerderijtje of een huis.

We wonen dus niet op een kluitje.

Wat het meeste opvalt hier is de rust en de stilte. In de zomer hoor je nog wel dieren, (ook op grote afstand) maar in de winter als de sneeuw alles afdekt is het echt doodstil.

Een ander opvallend verschil met de randstad; iedereen kent elkaar en weet precies wat er gaande is. Waar ik vroeger een handje vol buren kende en een aantal anderen goeie dag zei als ik ze tegenkwam. Nu ken ik alle 85 inwoners (en ook veel uit de omliggende “dorpen”). Burenhulp is natuurlijk vanzelfsprekend en eigenlijk ook onmisbaar. En het is ook een belangrijk sociaal element. Doe je niet mee, dan tel je niet mee.

Al met al een hele verandering in mijn leven. En hoewel ik de meeste verschillen met de randstad als positief ervaar (ruimte, rust, stilte, burenhulp), zijn er natuurlijk ook zaken die tegenvallen. Of die een aanpassing van je gewoontes of hobby’s noodzakelijk maken. Voor boodschappen moet ik naar het kerkdorp (het centrale dorp in de gemeente).

Maar dat is wel 22 km bij ons vandaan. Iets vergeten? Dan moet je maar improviseren. Speciaalzaken? 80 km verder! Je moet dus heel bewust boodschappen gaan doen en zaken plannen.

Hetzelfde geldt voor hobby of sportverenigingen. Lokaal is er vrijwel geen keuze. Het is of meedoen met wat er is, of minstens twee maal een uur reistijd.(in de winter dus nog langer). Het was natuurlijk wennen, maar nadat je je aan de nieuwe routine aangepast hebt, ervaar je het nauwelijks meer als een nadeel.

Wat kan ik nog zeggen? Nu ik hier gewend ben zou ik niet meer terug willen.