‘Ja, hallo John. Ik heb hier altijd groot succes als ik vertel, dat onze regering ook gevallen is en dat wij op 12 september (!) naar de stembus mogen. Dat zouden de Grieken ook wel willen! En dat intussen de sluisdeuren open gaan om een eindeloze stroom mediagenieke en eloquente Doctors Klavan op en af te voeren, die allen het Griekse licht hebben gezien en hun oplossing als enig juiste  presenteren. Geen van deze Klavannen heb ik echter horen beweren, dat ze de huidige Griekse situatie ook met eigen ogen hebben gezien, maar de Grieken lusten en wel pap van!

Vanmorgen zag ik ze zitten, de regeringsganzenborders, in de achterkamertjes van het parlementsgebouw. Evangelis Venizelos, de voormalige minister van financien en berucht om zijn spelfanatisme, zag mij, stormde naar buiten en versperde mij met zijn embonpoint de doorgang. ‘Heb jij dit bedacht?’ vroeg hij vilein, maar zijn ogen glommen. Hoeveel manieren er waren om dit helse spel te verlaten, wilde hij weten. ‘Wel 22’, wilde ik zeggen, maar ik realiseerde mij, dat dit het juiste moment was om een upgrade van hun spel op de markt te brengen:  government level . ‘Op één voorwaarde, Evangelis’ zei ik. ‘Dat ik jullie persoonlijke mag quoten voor de Wereldeditie’. ‘Op twee voorwaarden’, stemde hij onmiddellijk in. ‘Een: alleen feiten, want meningen hebben we al genoeg gehoord, en twee: alleen jeugdfoto’s er bij’. Onderhandelen met Grieken: never a dull moment.

Een saai begin is het halve werk, dus eerst maar even de feiten: hoe waren de 300 zetels van het Griekse parlement bezet na de verkiezingen van 6 mei? Ik loop ze even met je langs, John. Aan de linkerkant van het politieke spectrum zien we Communistische Partij/de KKE, met 26 zetels. Opgericht in 1918, partijleider is Aleka Papariga. Hoe nu verder, Aleka? ‘De kracht van de arbeiders zal niet alleen in Griekenland een realiteit worden, maar ook in andere landen. Landen gaan nu eenmaal niet vrijwillig ten onder’. Hoe komen we uit de crisis, Aleka? ‘Griekenland moet de Eurozone verlaten, een belastingtarief van 45% op grootkapitaal instellen, en wapenovereenkomsten ten behoeve van de NAVO beëindigen.’

Dan, iets minder links, de grote winnaar van 2012: Verenigd Links/Syriza, met 52 zetels. Met recht verenigd links, want Syriza bestaat uit minstens een dozijn subgroeperingen en andere links-angehauchte minipartijtjes. Opgericht in 2004, partijleider is Alexis Tsipras. Hoe nu verder, Alexis? ‘Onze regering zal een linkse regering zijn, een samenwerking tussen de linksen en de Groenen, wij zijn progressief tegen het IMF-memorandum zijn, gebaseerd op de vaderlandsliefde van de Grieken.’ Hoe komen we uit de crisis, Alexis? ‘Onderhandel om een groot deel van onze schulden kwijt te schelden, voeg een groeiparagraaf toe aan de terugbetalingsregeling, belast de rijken en bestrijd de corruptie.’

Nog steeds links, maar al iets meer naar het centrum: Democratisch Links, met 19 zetels in het parlement. Opgericht/afgesplitst in 2010, partijleider: Fotis Kouvelis. Hoe nu verder, Fotis? ‘Het Europa dat wij willen is een Europa van ontwikkeling en solidariteit, van democratische instellingen, een Europa dat zijn sociale model ten voorbeeld stelt aan de hele wereld.’ Hoe komen we uit de crisis, Fotis? ‘Verminder de staatsuitgaven voor wapentuig en medicijnen, bestrijd de belastingontduiking op een effectieve manier, bouw de publieke schuld sneller af, verbreed de belastinggrondslag en leg hogere belastingen op aan rijken en vermogen.’

Anders dan in Nederland treffen we in het midden van het politieke langschap de Socialisten aan, de Pasok. Voormalig regerings- en coalitiepartij, nu door de kiezer afgestraft omdat ze huidige situatie teveel op zijn beloop zouden hebben gelaten – met slechts 41 zetels. Na de verkiezingen van 2009 hadden zij een absolute meerderheid van 160 zetels. Pasok is opgericht in 1974, huidige partijleider is Evangelos Venizelos. Hoe nu verder, Evangelos? ‘We zitten in het midden van het politieke spectrum, we kunnen naar links en naar rechts kijken om een coalitie te vormen van nationale eenheid.’ Hoe komen we uit de crisis, Evangelos? ‘Verleg de deadline om aan de memorandumdoelen te voldoen van eind 2014 naar eind 2015, maak een stabile belastingstelsel dat minstens tien jaar van kracht blijft en benadruk structurele hervormingen.’

Ter rechterzijde van de socialisten hebben we de andere grote (ex-coalitie) partij, de conservatieve Nieuwe Democratie. Ook zij zijn jaren (alleen) aan de macht geweest en worden verantwoordelijk gehouden voor het gesjoemel in de jaren na Griekenlands toetreding tot de Euro. Ondanks de straf door de keizers blijven ze de grootste partij met 58 zetels. In Griekenland krijg je dan een bonus van 50 zetels, om het mogelijk te maken een meerderheidsregering te vormen. Nieuwe Democratie is opgericht in 1974, hun huidige partijleider is Antonis Samaras. Hoe nu verder, Antonis? ‘Als we zeggen, dat we alles zullen veranderen, bedoelen we ook alles: het groeimodel dat is geflopt en het regeringsmodel dat heeft gefaald.’ Hoe komen we uit de crisis, Antonis? ‘Verklaar Griekenland tot een exclusieve economische zone, reduceer de staatsuitgaven, privatiseer staatsbedrijven met geringe opbrengsten, introduceer een algemene belastingvoet van 15% en verleen ‘belastingratie’ aan personen die hun (grote, buitenlandse) tegoeden terugstorten.’

Nog twee partijen te gaan. Nog meer naar rechts de Onafhankelijke Grieken, met 33 zetels. Opgericht in 2012, geleid door oprichter Panos Kammenos. Hoe nu verder, Panos? ‘Samaras en Venizelos zijn leugenaars die het spelletje met de banken meespelen. Zij zijn een gevaar voor het land. Ze zijn instrumenten van de nieuwe wereldorde, van de buitenlandse banken.’ Hoe komen we uit de crisis, Panos? ‘Richt een nieuwe Griekse investeringsbank op, die eigendom van de overheid is en stop daar het geld in van staatseigendommen, pensioenfondsen, staatsbedrijven, goud en alle overige slapende tegoeden en/of rekeningen van banken.’

Tenslotte, op ultra-rechts, de neo-fascisten, onder de prozaïsche naam ‘Gouden Dageraad’, met 21 zetels nieuw in het parlement. Opgericht in 1985; hun partijleider is Nikos Michaloliakos. Hoe nu verder, Nikos? ‘Ik ben geen fascist, ik ben een nationalist. Hitler was een belangrijk persoon, maar als Griek zou ik hem bestrijden. En illegale vluchtelingen zouden we overigens naar het VN-gebouw in New York moeten sturen.’ Hoe komen we uit de crisis, Nikos? ‘Verklaar het memorandum nietig en ongeldig, weiger de schulden af te betalen, nationaliseer de banken, exploiteer de koolwaterstoffen in de Griekse zeeën en schaf de staatssubsudies aan politieke partijen af.’

Tot zover de politici zelf, John. Met dergelijke uitspraken heb je al bijna geen verkiezingen meer nodig, dacht ik. Of verkiezingen.’

‘Dank je wel, Dandalos. We horen nog wel van je. Inmiddels is naast mij in de studio aangeschoven onze buitenlanddeskundige Dr. Klavan. Ik zal hem aanstonds vragen hoe het nu verder moet met Griekenland, hoe de Grieken uit de huidige crisis kunnen komen en hoe zij na de verkiezingen van 17 juni een regering kunnen  vormen. Maar nu eerst het nieuws van heden, en de krant van morgen.’

Dandalos.

1: Om te beginnen: denkt u echt dat Duitsland (en Nederland, Finland, de EU, de ECB, het IMF, etc.) bereid zijn, gelet op hun eigen politiek-economische situatie, (nog) meer financiële offers aan Griekenland te brengen? Als u denkt: ‘Het zal moeilijk worden, maar ik denk dat we daarvan uit moeten gaan’, ga dan naar 32. Wie denkt dat dat niet het geval zal zijn, gaat naar 47.

32: Afgezien van de vraag om hoeveel geld het zou gaan: gaan we de Griekse betalingsbalans wel op orde krijgen? Is uw antwoord: ‘Er bestaat eigenlijk geen houdbare oplossing waarin Griekenland meer consumeert dan produceert, dus we moeten de economie gewoon in balans krijgen’, ga naar 14. Als denkt dat een evenwichtige betalingsbalans geen realistische optie is, ga dan naar 48.

47: ‘Ga uit van het slechtste en hoop op het beste’. Zoiets, maar misschien wel zo politiek realistisch. Al beperkt dat natuurlijk wel onze alternatieven en maakt ze minder makkelijk te verteren. Wat wordt het: een ongecontroleerd bankroet of ‘lang en zwaar en taai? Wie antwoordt: ‘Dan maar bankroet’ gaat naar 23; wie kiest voor ‘Lang en Zwaar en Taai’, gaat door naar 35.

14: Dit is een belangrijke aanvulling, want omdat Griekenland al vanaf ongeveer 2000 een structureel schuldenprobleem heeft, kunnen we niet terug naar een scenario van voor de crisis. Dus wat u eigenlijk doet, is de geesten rijp maken voor de overgang naar een structureel lagere levensstandaard in Griekenland. Dat speelt natuurlijk een rol in de politieke besluitvorming, maar eerst onze schuldenstrategie. Als u meent, dat ‘het huidige traject niet opschiet en dat we maar beter regelrecht op een schuldsanering kunnen koersen’, ga dan naar 22. Wie zegt ‘dat het deel van de fiscale bijdrage de vorm moet krijgen van een verdere reductie van de schulden van de overheid, meer dan en bovenop de bijdrage die de private sector al heeft geleverd’, mag naar 39. Als u denkt dat ‘we een oplossing moeten vinden binnen de beperking van het huidige nominale schuldenniveau’, gaat u door naar 49.

48: U scoort wel punten voor economische realiteitszin, maar uw politieke problemen voor de toekomst stapelen zich al behoorlijk op. Maar het spel gaat verder. Wat is uw schuldenstrategie? U zegt, dat ‘het huidige traject niet opschiet en dat we maar beter regelrecht op een schuldsanering kunnen koersen’, en gaat door naar 2. Wie zegt, ‘dat het deel van de fiscale bijdrage de vorm moet krijgen van een verdere reductie van de schulden van de overheid, meer dan en bovenop de bijdrage die de private sector al heeft geleverd’, gaat naar 46. Uw mening, dat ‘we een oplossing moeten vinden binnen de beperking van het huidige nominale schuldenniveau’, brengt u naar 29.

23: Nu even een gewetensvraag: komt u echt van 47? Of gewoon door de tekst van de vorige alinea gezakt? Eerlijk zeggen! Toch 48? En niet naar 2, 46 of 29 gesprongen, zoals het hoort? Ja, zo wordt het natuurlijk nooit wat met die crisis! Pardon – twee keer dezelfde tekst? Ja, dat is nu precies wat ik bedoel: als u het spel volgens de regels speelt, is er niets aan de hand. Dan had het u niet eens gezien, want het was gewoon een tekstuele valkuil. Oké, ik zal het voor deze keer door de vingers zien, dus we doen net of u van 47 komt. Daar gaat-ie: ’Dan maar bankroet’ dus. Nogal heftig, maar wat moet, dat moet. Vooruit dan maar. Bankroet binnen de Euro of bankroet buiten de Euro? Wie ‘binnen’ zegt, gaat naar 10, ‘buiten’ gaat naar 52.

35: U bent een harde! Dus u gaat Griekenland adviseren om zonder hulp van buitenaf de tanden maar op elkaar te zetten en een paar jaar flink door te bijten? Hm. Binnen of buiten de Euro? Buiten? Ga naar 43. Of toch maar binnen? Ga in dat geval naar 30. Maar lees eerst nog even dit: u bent zeker een harde, want een eerlijke speler, iemand die oprecht het beste met de Grieken voor heeft, iemand met hart voor de zaak, was allang naar 43 of 30 gesprongen – en had dit dus niet hoeven lezen. Betrapt! Helaas, met u zullen de Grieken de crisis niet overleven. Ga voor straf direct door naar 58.

22: Zoals u wenst. En Griekenland blijft in de Euro? Is uw antwoord ‘Ja, absoluut’, ga dan naar 41. Is uw antwoord ‘Nee, Griekenland zal hoe dan ook, tijdelijk of permanent, de Eurozone moeten verlaten’, ga naar 33. Kijk, zo kennen we elkaar weer: dit is het spel en zo moet het gespeeld worden. Of had u bij nader inzien liever voor 39 gekozen? Om te zien hoe het afloopt? Nou vooruit dan, zonder te gooien:

39: Mooi! Nu komen we tenminste ergens. Trouwens, zullen we nog even bestellen? Een crisis oplossen is wel mooi, maar je moet er wel iets te drinken bij hebben. En nog even tussen ons: het is toch veel leuker zo? Ik bedoel, zo over dat bord heen springen in plaats van blind de regeltjes volgen. Doen de Grieken ook – Ha! Maar waar waren we? Oja: we bedenken dus een plan om de Grieken in de Euro te houden? Als je dat ‘Vanzelfsprekend’ vindt, ga dan naar 4, als je zegt ‘Dat zie ik nog niet echt gebeuren’, dan zien we elkaar op 55.

55: Wel een beetje vreemd, hè? Enerzijds onderhandelen om de schuld af te schrijven, om ze aan de andere kant buiten de Euro te houden. Maar oké, the game must go on: welke voorwaarden stellen we?  Als je zegt dat er sowieso een behoorlijk zwaar IMF-pakket nodig is, ga dan naar 40, als je zegt: ‘Dat is allemaal waarschijnlijk niet nodig, want als de Grieken eenmaal uit de Euro zijn, kunnen ze zelf met de wederopbouw beginnen’, ga dan – Sjiff! Al zo laat? En ik moet voor vanavond nog een stukje schrijven! Wat? Over de Griekse crisis natuurlijk!

Dandalos.

Bob Traa heeft ook de smoor in. Zijn mede-troikaleden hadden er zwaar op aangedrongen om hier, in het Atheense hol van de leeuw, hun hoofdkwartier op te slaan. ‘Kunnen we ze beter in de financiële smiezen houden, want anders – zodra je het land uit bent – je weet toch hoe ze zijn?’. En nu? Zijn troika-collega’s  zijn allang weer ‘wegens drukke werkzaamheden’ terug naar hun post, en hij zit hier, onmisbaar te wezen in een riant kantoor met uitzicht op het regeringsgebouwen, en kan niets doen. Geen paperclips om creatief krom te buigen, geen perforator om baldadig de bodem onderuit te trekken. Er valt ook niets in de smiezen te houden, want sinds een paar weken is de Griekse regering demissionair.

Campagnetijd dus. Maar zeker geen radiostilte, want eerst wordt er nog kamerbreed gebakkeleid over de zendtijd, die alle partijen krijgen. Dan moeten partijen hun kandidatenlijst inleveren bij de Kamervoorzitter en het Hooggerechtshof. Dat bepaalt welke partijen mee mogen doen of uitgesloten worden, vanwege hun naam (zoals de Nieuwe Fascisten in 2007), omdat ze mogelijk onwettig zijn opgericht of dat ze ‘vergeten’ zijn, hun bijdrage te voldoen, want this is Greece. Op 6 mei mag dan eindelijk het volk spreken. Ook typisch Grieks:  ‘van zonsopgang tot zonsondergang’.

En dan al die partijen! In 2009 waren dat er al 23, wat zal het dit jaar worden? Bob kijkt naar het stapeltje kranten op zijn bureau. Sinds hij zijn werk hier kwam doen, heeft hij het hele politieke landschap zien veranderen. De partijen kent hij nog wel, maar al die namen! Wie zijn dat? Zijn oog valt op een peiling in Athens News. Wat zijn verkiezingen nog zonder peilingen? Er waar is George gebleven? Zijn toenmalige  onderhandelingspartner en inmiddels goede vriend George Papandreou? Ze zagen elkaar toen vaker en langer dan hun vrouwen. Hij moest hem nodig weer eens bellen. Straks maar even dan.

De populariteit van de twee grootste partijen is amper 33%, leest Bob. De Nieuwe Democraten (een soort CDA/VVD) scoren 20,5%, de socialisten van Pasok halen er 12,7. Radicaal Links 8,6%, de Communisten 7,9 en de Onafhankelijke Grieken (een afsplitsing van de Nieuwe Democraten halen mogelijk 7,1% van de stemmen. Oké, denkt Bob, maar hoe bekend en populair zijn hun leiders? Bovenaan staat Fotis Kouvelis.  Bob graaft in zijn geheugen. Waar moet ik die van kennen? Oja, leider van Democratisch Links (7%) en onafhankelijk parlementslid. Jurist, hm. Ah, Lucas Papademos als goede tweede. Die kennen we nog. ECB-bankier, opvolger van George en leider van de overgangsregering. Goeie vent wel.

Bob neemt de rest van de lijst vluchtig door: Panos Kammenos? Oja, uit de Nieuwe Democraten gegooid en nu bij de Onafhankelijke Grieken opnieuw begonnen. Next? Alexis Tsipras, Antonis Samaras. Yannis Dimaras, Evangelos Venizelos – ja, daar had  Gerrit Zalm laatst nog een goeie mop over. Aleka Papariga, Dora  Bakoyannis  - Dora strikes again, Yiorgos Karatzaferis? Huh? Louka Katseli, Nikos Mihaloliakos en Haris Kastanidis’. Dezelfde Haris Kastanidis, met Louka Katseli nog minister onder Papandreou, nu samen ‘Sociaal Accoord’ opgericht? ‘Klinkt wel erg naar het Radicale Midden van Griekenland’, denkt Bob. ‘En waar beginnen ze aan – met 2,4% in de peilingen?’

Het duizelt Bob van alle namen. Maar goed dat ik geen verstand van politiek heb, denkt Bob. Hoewel dat voor politici niet altijd een conditio sine qua non lijkt te zijn.  Hij leest de scenario’s voor de situatie na de verkiezingen. Een absolute meerderheid zoals in het verleden zit er voor  de grootste partijen niet in. Een coalitie lijkt het alternatief, maar welke partij gaat dan de premier leveren? Te vrezen valt voor een parlementaire toren van Babel van zeven of meer partijen, geleid door een extraparlementaire premier. Niets is zeker – tot 19 mei, 11 uur. Dan wordt de nieuwe regering geïnstalleerd. ‘Kijk’, denkt Bob, ‘dat is tenminste iets. Dat zouden ze in Nederland ook moeten doen!’

Zijn blik verdwaalt uit het raam; in de diepte zoeken de mensen hun weg over het plein. Gewone Grieken. Dé Griek bestaat natuurlijk niet, realiseert hij zich, maar toch, toch moet Bob vaststellen, dat hij dat volk ergens wel mag. Zoals hij ook – ondanks zijn werk, ondanks alles – dat land en dat Griekse leven niet onsympathiek vindt. En het lukt hem niet, dergelijke gedachten uit zijn hoofd te bannen. Zoals het hem ook steeds moeilijker lukt, te verdringen wat hij dagelijks op straat ziet, vanuit zijn dienstauto. Hij pakt zijn Blackberry en toets het nummer van George Papandreou.

‘Bobby!’ meldt deze zich enthousiast. ‘Long time, no see, man! Mijn vrouw en ik hadden het net over je. Wanneer kom je weer eens bij ons eten? Neem je dan die mooie vrouw van je ook weer mee?’ Bob wil antwoorden, maar er schiet iets in zijn keel, waardoor hij slechts een gesmoord gepiep kan uitbrengen. ‘Ja, nee’, bluft hij schor, ‘leuk ja, goed idee, George. Zeg maar wanneer. Maar ik bel eigenlijk voor wat anders.’

De ex-premier barst in lachen uit, als hij het verzoek van Bob hoort. ‘Bob, luister. Dat moet je toch helemaal niet willen? Een pied-à-terre  op de Peleponnesos? Jij, tussen MI5 en de KGB? Ik weet wel wat beters voor je. Jij bent veel meer een eilandenmens. Tussen de Grieken. Overdag een beetje werken op het terras, ‘s avonds lekker incognito eten in de lokale taverna’s, toch?’ Bob moet het allemaal volmondig beamen. ‘Ja, ik dacht zelf ook eigenlijk eerst aan Chios, of Lymnos, dat eiland waar die Beroemde Blogger woont. Je weet wel, die Di… Da… George?… Hallo?…’

Dandalos.

Maar de Griek weet ook, dat de meeste joggers zich na enige tijd weer vers gedoucht en geshirt bij hun partner of gezin voegen en dan doorgaan met het spenderen van toeristeneuro’s, dus worden hun sportieve uitspattingen en bijbehorende schreeuwkleding geduld. Het is maar tijdelijk, denkt de Griek, want slechts een enkeling volhardt in zijn sportieve metamorfose.

Zo draafde er enige tijd geleden elke morgen en avond een rijzige, oudere man langs de boulevard en de terrassen, in wie ik – en velen met mij – de trimmende reïncarnatie van Sinterklaas dacht te herkennen. Lang grijs haar en dito baard, die bij het rennen in een middenscheiding waaide, zodat de baardhelften gelijkelijk verdeeld over beide schouders golfden. Steevast in een niet helemaal kleurvast gewassen karmozijnen T-shirt, ton-sur-ton op een oud-scharlaken knielange short. De kardinaalrode swooshes van zijn Nike-Airs matchten perfect.

Zijn verschijnen langs de horizon duurde meestal te kort om zijn ware identiteit vast te stellen. Het ontbreken van enig hulpmiddel tot nadere identificatie leidde op de publieke tribunes al snel tot speculaties en weddenschappen over de vraag of wij hier te maken hadden met 1) de echte Goedheiligman, 2) een afgedwaalde ex-Swami die zijn karma met zijn Poona had verwisseld, dan wel 3) een lid van de Spaanse Inquisitie op trainingskamp.

Op zekere dag haperde het dagelijkse terrasgekeuvel, een lichte verontrusting waarde tussen de tafels. Nekken werden gestrekt, want ‘Sinterklaas’ was nog niet gesignaleerd. Ik had gisteren weliswaar gezien, dat hier vlakbij de boulevard geramd was, maar van een driftige  stoomboot geen spoor. Een dag van onzekerheid volgde. Die avond bracht mijn stamrestaurant de verlossende uitkomst: Sinterklaas zat aan het tafeltje achter mij en had zijn bisschoppelijke T-shirt verwisseld voor een mouwloos exemplaar.

Het had een waarschuwing moeten zijn. In de sportwereld krijgt iemand met enige naamsbekendheid namelijk al snel een eigen kleding- of luchtjeslijn aangemeten. Deze hardlopende heiligman had zo’n aanbieding overduidelijk nooit gekregen, óf hij had hem resoluut van de hand gewezen. Het resultaat van deze principiële opstelling was in elk geval adembenemend waarneembaar.

Ook de dierenwereld kent de zgn. geurvlag, waarbij op de uithoeken van het territorium een sterk ruikend spoor wordt uitgezet, om soortgenoten te waarschuwen. De territoriumbezitter kan zich vervolgens onbelemmerd overgeven aan baltsgedrag en paringsrituelen. Zoniet de diersoort mens. Meer specifiek: de trimmende mens. Nog specifieker: de trimmende mens, die nu rood- en blootgeschouderd in zijn okselvrije doorluchtigheid achter mij zat.

Nooit eerder bevond ik mij in een territorium, waarbinnen het onbelemmerd overgeven zo nabij was. De veldbloemen op mijn tafel hingen als verschoten verfstrepen over hun vaasje , de altijd langs de tafels rondkroelende zwerfkatten leken zojuist getroffen door een gasaanval. Ik meende zelfs de opkomende vloed op een aarzeling te betrappen: eb, eb! Mijn maaltijd rook opeens naar natte dode hond. Baltsgedrag of paringsrituelen: no way.

Maar ik houd op over andere trimmers, want ik moet nu een bekentenis doen: ik ben er zelf ook een. Niet dagelijks, maar toch. In de winterperiode, als de toeristen weg zijn, zoeken de expats en andere overblijvers elkaar op, want dan is er tijd voor het goede gesprek en meer van die dingen, waar ze in de hectiek van het seizoen niet aan toekomen. Uit dat gevoel van ‘ontspanning door inspanning’ is ooit het trimclubje ontstaan, waarvoor ik onlangs werd gevraagd.

De ballotage zou zwaar zijn, iedereen had immers recht van veto en het bestuur altijd gelijk. Of ik mij zaterdag maar om negen uur bij het havenhoofd wilde presenteren. Nog voor ik ook maar een meter had gelopen, lag ik al te nachtzweten in mijn bed: wat moest ik áán? Mijn garderobe bestaat slechts uit terraskleren en schrijfkleren, en op teenslippers is het wel lekker bloggen, maar niet joggen.

Mijn geestelijke vertwijfeling bleek allemaal onderdeel van mijn initiatie. Het welkom was als dat van een verloren zoon, mijn inderhaast aangeschafte trainers pasten prima in het team en ik werd ingewijd in de groepsmores: vandaag zouden we iets eerder stoppen, want Nico was jarig, dus aanleiding voor koffie met gebak. Daarbij zou dan meteen de ‘Nico’ van volgende week worden aangewezen.

En zo loop ik wekelijks braaf in een kleine kudde langs de verlaten boulevard; een activiteit die een klein maar logisch neveneffect heeft: de loopneus. Normaliter is die met enig ophalen wel afdoende te bestrijden en anders brengt een pakje zakdoekjes wel uitkomst. Wie echter wel eens heeft geprobeerd om in draf een zakdoekje uit het pakje te peuteren, het gebruiksklaar aan de neus te brengen, de loopneus te stoppen en zich vervolgens zonder zelfbevlekking van het resultaat weet te ontdoen, weet wel beter: le-vens-gevaarlijk!

Nee, zakdoekjes zijn voor mietjes en begrafenissen, dus al snel werd ik ingewijd in de techniek van het buitensnuiten: even kijken wie er achter je loopt, inademen, wijsvinger tegen de neusvleugel en dan een korte maar krachtige ademstoot door het vrije neusgat. Daarna vinger en neusgat wisselen. Inmiddels staat mijn persoonlijk record (vanuit stand, met zijwindcorrectie) op 2,80 meter.

Op andere dagen probeer ik wel eens een eigen parcours rond de Leptiplon, de berg waar ik op uitkijk. Bij de kapel van Sint Georgos staat een bankje, voor het uitzicht. Terwijl ik daar nog even stil sta, begint mijn neus alweer te lopen. Ik sluit afwisselend mijn neusvleugels, stoot links en rechts mijn adem uit en constateer, dat ik mijn record buitensnuiten ook qua volume flink verbeterd heb.

Thuisgekomen doe ik mijn stretchoefeningen en realiseer me opeens, dat ik daarnet regel 1 van het buitensnuiten verzaakt heb: eerst kijken wie er achter je loopt. Had ik dat gedaan, dan had ik vast de rijzige, oudere man in zijn roodgeschakeerd trimtenue gezien, die nu met een vies gezicht iets uit zijn baard probeert te vegen. Met een papieren zakdoekje.

Volgende keer: Je eigen verkiezingen winnen!

Dandalos.

‘Wij zijn niet gebeld’ verklaarde hij sip. ‘Dit moesten wij bij toeval vernemen.’ Hij keek de flipperkast in de hoek van zijn werkkamer. Naast de aanduiding Game over had het toeval een kleine gele post-it geplakt. PSI & CAC stond erop. Gerrit moest even denken. Eh, PSI? Was dat niet Private Sector Involvement? De betrokkenheid van de private sector die voor Nederland en Duitsland een voorwaarde was geweest om in te stemmen met de tweede steunronde aan Griekenland? Oja.

‘Maar die CAC dan?’, groef Gerrit in zijn geheugen. Toch niet de CAC uit Nigeria, die hem met enige regelmaat wanhopige e-mails stuurde, waarin steevast sprake was van miljoenenerfenissen van onbekende Nigeriaanse prinsen of andere hoogheden, die tijdelijk doch dringend even op zijn bankrekening geparkeerd moesten worden, voor welke dienst hij onherstelbaar stinkend rijk van zou wordend?

Nee, deze CAC was de Collectieve Actie Clausule, waarmee een meerderheid van obligatiehouders akkoord gaat met een schuldsanering, en die juridisch bindend is voor alle houders van de obligaties, dus ook degenen die tegen de herstructurering stemmen. Hadden de Grieken onlangs met ruime parlementaire meerderheid aangenomen. ‘Niet leuk, wel slim’ moest Gerrit toegeven.

Zou het dan toch waar zijn, wat ze allemaal over die Grieken zeggen? Onlangs nog, in Der Spiegel – weliswaar een verdachte bron, maar toch: ‘Ze bezwendelen hun politieke partners met vervalste statistieken, zonder fakelaki, envelopjes met inhoud, krijgt de Grieken vaak niets voor elkaar, de staat is voor de meesten een zelfbedieningswinkel en het parlement heet in de volksmond ’de driehonderd dieven’.’

Uit zijn studietijd wist Gerrit nog, dat ‘de Griek’ vroeger nog ongestraft synoniem kon zijn met bedrieger of valsspeler. Alleen Chinezen waren nog grotere leperds, volgens zijn hoogleraar: ‘Er zijn vijf Christenen nodig om één Jood te bedriegen, vijf Joden om één Griek te bedriegen, en vijf Grieken om één Chinees te bedriegen.’ Tegenwoordig mocht je dat niet meer zeggen, want tegenwoordig is chinezen een werkwoord.

Gerrit dacht terug aan zijn eigen ministerstijd. Nee, geen kwaad woord over Jan Kees de Jager, hoor. Goeie jongen, goed verhaal, goed haar ook, maar toch. Altijd maar die CDA-ernst, nooit even de spanning breken met een goeie grap, terwijl je met zijn evenknie Evangelos Venizelos volgens hem best wel een vrolijke borrel kon drinken.

Gerrit zag het al helemaal voor zich, hoe hij en Evangelos er tijdens een zware vergadernacht met z’n tweeën tussenuit zouden piepen, om dan bij het ochtendkrieken proestend en hinnikend de gezamenlijke verklaring voor te lezen, die ze bij het kafenion op de hoek hadden voorbereid. Eerst de verbazing op die bleke vergaderkoppen, dan het ontladende eureka! We zijn eruit! Ha! Wat een mop!

Alleen – hij had nu even geen goede mop paraat. Shit. Oja, toch! Ha! Komt een man aan de hellepoort en de duivel vraagt wat hij zoal misdaan heeft. ‘Ach’ zegt de man, ‘beetje met de kas gerommeld, je weet wel, huisje laten bouwen, bonusje weggemoffeld, dat werk’. ‘Is dat alles?’ vraagt de duivel verbaasd. ‘Je ziet er ook niet echt slecht uit, dus ik zal je matsen en niet meteen doorverwijzen. Kijk eerst maar even rond en kom terug als je een keus gemaakt hebt.’

De man loopt de hel in en ziet tot zover zijn oog reikt enorme baden, gevuld met een stinkende, bruine substantie, waar andere hellevaarders tot aan hun lippen in staan. ‘De uitwerpselen der aarde’ verklaart de duivel en wijst op een mansdik buizenstelsel. ‘Dagelijks vers geperst.’ De man ziet dat de bassins per land zijn ingedeeld. Langs de rand van elk bad loopt een soort opzichter, die met een lange pollepel iedereen op zijn hoofd slaat, zodat zij vanzelf onderduiken.

Na zijn rondje vraagt de duivel naar zijn keus. De man denkt na en zegt dan dat zijn voorkeur uitgaat naar de Zwitserse hel. ‘Wat? De Zwitserse hel? Je bent toch niet gek?’ roept de duivel ontzet. ‘Nou’ aarzelt de man, ‘ik dacht, dat is een schoon land, alles netjes geregeld, nette mensen ook, dus die zullen ook wel gezond eten, vegetarisch en zo, dus…’. ‘Welnee man’ barst de duivel los. ‘Hun hel is tot aan de rand toe gevuld, dus je loopt altijd op je tenen; exact elk uur komt die opzichter op je kop meppen – en raak ook. En dan al die VN- en bankenshit die ze produceren? Nee, ik zou de Griekse hel kiezen.’

‘De Griekse Hel?’ De man kijkt de duivel verbijsterd aan. ‘Heb je dat land wel eens gezien? Overal afval en illegale stortplaatsen en niemand die zich er wat van aan trekt. En dan dat eten! Alles met olie en knoflook! En jij wilt me daar in hebben? Getver!’ Maar de duivel blijft onverstoorbaar. ‘Luister: ten eerste hebben de Grieken net zolang gestaakt tot ze er nog maar tot hun navel in hoefden staan, vervolgens is het elke dag de vraag hoe laat de opzichter komt opdagen – en als hij al komt, dan is hij zijn pollepel weer eens kwijt of vergeten, en bovendien is tussen twee en vijf iedereen gewoon naar huis!’

‘Zo’, dacht Gerrit. ‘Nu eens even kijken of ik Evangelos nog voor de verkiezingen kan bereiken’. Misschien moest hij de Grieken nog een kans geven, want er was hem nog een ander gezegde te binnen geschoten: ‘Een Griek kan leven waar een ezel van honger zou sterven.’ Een bank overnemen kon altijd nog. Of een rondvlucht maken.

Dandalos.

In Griekenland zien ze water – zoals wel meer zaken – een beetje anders. Ook daar is water een natuurelement, maar vooral ook een bron van leven. Omdat de oude Grieken al wisten, dat elk organisme – dus ook de mens – in leven blijft dankzij voldoende water, krijg je ook heden ten dage bij elke horecabestelling gratis een groot glas water. Zelfs als je ergens een glas water bestelt, krijg je er een glas water bij: ‘Welkom vreemdeling! Drink, en vertel me wie je bent!’

Dat water komt meestal uit een kraan of bron en is van goede kwaliteit – de Grieken drinken het zelf – maar flessenwater is ook hier al jaren ingeburgerd. In mijn dorp is het (bron)water zo goed, dat er op het dorpsplein een speciaal tappunt aan het bushokje is gebouwd. Men zegt zelfs, dat je auto er extra van gaat glimmen. Toen ik ooit, als beginnend dorpeling, een keer aan kwam sjouwen met twee sixpacks anderhalve liters, werd ik dan ook ernstig berispt door mijn buurvrouw: ‘Waarom koop je duur water als het gratis uit je kraan komt?’

Om de plaats van het water in het maatschappelijke leven in Nederland en Griekenland met elkaar te kunnen vergelijken, is het goed om mee te maken, wat er gebeurt, als er even geen water uit de kraan of dorpspomp komt – zoals deze winter. Griekenland mag dan op dit moment enige problemen hebben, die met elke EU- of ministerstop weer een nieuwe golf van negatieve aandacht genereren; uit de media begrijp ik, dat Nederland de laatste weken ook bijna kopje onder was gegaan.

Om te beginnen de algehele ontwrichting van het wegen- en spoornet als gevolg van de eerste sneeuw. Nog nooit zoveel strooizout in huis gehad en toch 830 kilometer file! Dan worden per ministerieel decreet alle daklozen van straat gehaald, omdat het streng tot zeer streng (tot min hoeveel kun je eigenlijk buiten nog bier drinken?) gaat vriezen. Accu’s vliegen als warme broodjes de garages uit, NS en Prorail wijzen ze op elkaar als verantwoordelijke en iedereen buiten Friesland wordt gek van het getreuzel van die Rayonhoofden, die bij min twintig nog niet eens elf steden aan elkaar kunnen laten vriezen. Vijf tot zeven centimeter ijs: ’t ken net!

Als dan wordt besloten, dat ‘de hel van ‘63’ dit jaar geen vervolg gaat krijgen, is de frustratie die Nederland overmant natiebreed. Als konijnen in een lichtbak kijken we naar het NOS-journaal, waarin wordt aangekondigd, dat binnenkort de sluizen worden ontzet, het ijs wordt gebroken en de gemalen weer in werking gesteld. Nederland wordt nooit meer zo wit als het geweest is! En dan bevriest je waterleiding.

Als correspondent van de wereld bel je dan het PWN. Dat wil zeggen, je zoekt eerst op internet het storingsnummer. Je belt. Je spreekt je postcode in. Die wordt niet ontvangen. Je spreekt nogmaals je code in. Ook die wordt niet ontvangen. De computer schakelt je door naar een medewerker – zegt de computer. ‘Al onze medewerkers zijn in gesprek’ zegt de computer. Ja, logisch, denk je dan, als er maar één medewerker is. Dan bedenk je, dat die tweede medewerker misschien wel in die 830 kilometer file staat, op een of ander perron staat vast te vriezen, of misschien gewoon ziek is, of misschien wel naar de PWN belt omdat haar – deze medewerkers zijn altijd vrouwen – waterleiding óók bevroren is.

Een jonge vrouwenstem, empatisch: ‘Wat kan ik voor u doen?’ Ik zeg niet wat mij voor op de lippen ligt, maar herhaal desgevraagd braaf mijn postcode. ‘Wat voor watermeter heeft u? Rond of blauw?’ Ik gok op rond. ‘Is uw watermeter stuk?’ houdt ze aan. Ik blijf het antwoord schuldig, want de meter zit in de put. ‘Bevindt de put zich binnen of buiten?’ wil ze weten. Ik zeg buiten en dat de deksel ook vastgevroren is. ‘Hm’ klinkt het somber. Ik ben een bespreekgeval. Het blijft lang stil, dan meldt ze opgewekt dat ze mij zal inboeken en dat er vóór vijf uur vandaag een monteur langs komt. ‘Fijne dag nog verder!’ jubelt ze.

Wat een bof! Tot vijf uur kan ik alles doen wat ik wil! Lekker thuis blijven met deze kou! Geen WC doorspoelen, want dat heb ik vanochtend al gedaan, niet onder de douche, geen koffie of thee drinken en niet mijn handen wassen. Alleen jammer dat ik straks een belangrijk interview moet doen, waardoor ik nu al enige aandrang voel opkomen, dat ik van mezelf niet voor vijf uur aan de drank mag en mijn ontbijtmarmelade net zo hard van mijn croissant afliep als dat ik die er had opgesmeerd, zodat ik mijn hand nu – getver – aan de telefoon plakt. Om nog te zwijgen over dat glas versgeperste jus, dat ik bij datzelfde ontbijt in mijn kruis en vervolgens over de stoelbekleding stootte.

In Griekenland niets van dat alles. Al snel weet je, dat het hele dorp zonder water zit en dat er ‘ergens’ een pomp kapot is, maar verder gaat het leven gewoon door. Heeft iemand de gemeente gebeld? Niemand weet het. Later op de dag blijkt, dat de reparatie van de pomp vandaag zeker niet meer lukt, maar dat er volgende week misschien een tankwagen komt. Misschien, want this is Greece.

Als de tankwagen de volgende dag onaangekondigd het dorp in rijdt, blijkt, hoe goed de Grieken zijn voorbereid. Bijna iedereen volgt de waterwagen met een of meer jerrycans van minstens 40 liter. Ik kom aan met een paar kleine yoghurtemmertjes. Er wordt ontspannen gekeuveld terwijl de chauffeur iedereen laaft. Men sjouwt zijn water naar huis en na een kwartier herinnert alleen de natte bestrating nog aan wat in Nederland al bijna een nationale ramp zou zijn geweest.

De PWN-monteur belt aan. Hij heeft de putdeksel al open. Hij steekt zijn gasbrander aan, vlindert met de vlam een beetje over de leidingen en vraagt of ik binnen even een kraan wil open zetten. Die reproduceert na wat aanvankelijk gerochel alles wat hij op heeft moeten houden. Achter mij hoor ik de stortbak feestelijk volstromen. Ik bedank de monteur voor de service en geef hem een hand. Mijn marmeladehand, bedenk ik, eenmaal op het toilet.

Dandalos.

Foto: Dolf Kruger

Het is nog ruim voor Griekse etenstijd als ik aankom, om van een inleidend drankje, de stille zee en de ondergaande zon te genieten. Twee tafeltjes verderop zitten een man en een vrouw. Zij drinkt sinas uit een blikje, hij bier. Verder is het terras leeg. Als ik de positie zeezicht heb ingenomen, komt een middelbare vrouw aangelopen met een papieren tafelkleed en spreidt dat zwijgend over mijn tafel.

De randen frommelt ze achter het om de tafelpoten gespannen elastiek, want ook als je alleen maar iets wilt drinken krijg je in Griekenland een kleedje. Van boven papier, van onderen geplastificeerd. Tegen het morsen en de kruimels en de kringen en de vlekken op het échte tafelkleed eronder, zodat je weet: het is hier een restaurant en geen wasserette. Probeer het te zien als blijk van welkom.

De vrouw zet het peper-zout-tandenstoker-stel weer midden op het silhouet van het eiland dat zich nu onder mijn handen bevindt en kijkt naar mij. Ik zeg wat ik gedacht had te willen drinken: een ouzo zonder ijs. Dit leidt direct tot verwarring. De vrouw gebaart mij te blijven zitten; met haar andere onderarm wijst ze naar een helverlicht glazen hok in de hoek van het terras, waar ik de keuken vermoed.

Van iemand die ik als echte kenner beschouw, heb ik ooit geleerd hoe je ouzo drinkt. IJsblokjes toevoegen is verder oké, maar eerst moet er gekoeld water bij. Op die manier komen de etherische oliën en toegevoegde kruiden beter vrij. Een echte Griek voegt dus zelf het water bij zijn ouzo; een echte Hollander kan zelf zien hoeveel pure ouzo hij krijgt. Sinds die uitleg voel ik mij snob genoeg om een ouzo zonder ijs te bestellen.

‘Yes’ zegt de mond van de man die naast de vrouw is verschenen. Zijn gezicht zegt: ‘Wat moet je?’, maar ik probeer het te zien als blijk van welkom. Ik herhaal mijn bestelling. ‘Ouzo. No ice’ is zijn repliek en beiden verdwijnen naar de keuken. De man keert terug met een glas water en een glas ouzo, zet beide zwijgend neer en draait weer om. Inderdaad, geen ijs, ook niet in het waterglas. Ook geen hartig knabbeltje, dat je hier op elk uur van de dag bij elk alcoholisch drankje ongevraagd geserveerd krijgt. En al helemaal geen mezze, want dat krijgen alleen Grieken.

Het overdadig verlichte hok is inderdaad de keuken: dwars in de ruimte staat een imposante koelvitrine, die tevens als culinaire erf- en arbeidsscheiding dient. De vrouw staat achter de vitrine, de man ervoor. Er bovenop staat een diep bord waarin een groene salade. Langs de salade kunnen ze elkaar nog net in de ogen kijken. De man en de vrouw voeren een gesprek. Zij hebben een verschil van inzicht over de vraag, of dit de juiste salade voor de Sinasvrouw en haar Bierman is.

‘Ze wilden helemaal geen groene salade, ze wilden een Griekse salade’ roept de man, en schuift het bord nogal bruusk terug in haar richting.

‘Ik weet het zeker van wel’ repliceert de vrouw op hetzelfde volume, ‘maar dat heb je weer eens niet goed verstaan, met die dove oren van je.’ Ze schuift de salade zo hard terug, dat een paar stukken feta op de grond vallen.

‘Met mijn oren is anders niks aan de hand, maar met jouw salade wel. Grieks zeiden ze, en dat is heel wat anders dan groen.’ De man bukt zich, raapt de feta van de grond, smijt die geërgerd in het saladebord en schuift het terug.

‘Ik zag anders zelf, dat je het al verkeerd opschreef’ bitst de vrouw weer. ‘En niet voor de eerste keer.’ Ze duwt de salade venijnig tot bijna over de rand.

Er valt een betrapte stilte als ze mij zien staan. Hebben ze net een goed gesprek, komt die spelbreker weer binnen. ‘Yes’ herneemt de man zich. Ik vraag beleefd, of hij mij misschien nog een portie tzatziki kan serveren. Met wat brood graag alstublieft. Hij kijkt me aan alsof ik hem in het Cappadocisch heb doodgewenst. ‘Tzatziki. Bread.’ zegt hij na dertig seconden. Hij knikt, ik kan gaan. Hij laadt de salade op zijn dienblad en gebaart mij naar buiten.

Van het belendende terras waait Zuid-Amerikaanse dansmuziek over. De tafeltjes zijn er goed bezet en een jonge serveerster choreografeert zich er soepel en vrolijk tussendoor met haar blad vol bestellingen. Een glimlach hier, een grapje  daar en weg is ze weer, naar de volgende gasten. Op mijn terras klinken klagelijke Griekse klassiekers, die zich in mijn hoofd in ongemakkelijke stereofonie vermengen met de strakke salsa?s.

De tzatziki is hemels en het brood door het opperwezen zelf gebakken. De komkommer knispert, de yoghurt zalft, de knoflook knerpt. Wat een mondfeest! Het brood breekt warm walmend als brosse boombast. Na een paar happen  wil wel eens weten, welke godswonderen deze keuken met vis en wijn kan verrichten. Ik sta half op en grijp een menukaart van een tafeltje achter mij.

Ik zwaai er mee naar de ober/eigenaar, die inmiddels aan het verste tafeltje is gaan zitten roken. Het menu valt uit het boekje en ik houd nog slecht de beige plastic omslag in mijn hand. De man zucht, staat op en begeeft zich naar de keuken. Even later hoor ik een schreeuw en een paar klappen, alsof iemand woedend op tafel slaat. Terug aan mijn tafeltje presenteert mij zwijgend twee bonnetjes.

Aan zijn vingers zit bloed, aan de bonnetjes ook. Ik herken de nietjes van een speelgoedmininietmachientje, dat zoals bekend, vaker weigert dan niet. Door de bloedvlekken is het totaalbedrag onleesbaar geworden; dat staat handgeschrevent op de achterkant. Verbouwereerd en sprakeloos, maar inwendig juichend reken ik af: ik heb een absolute toptent ontdekt! En de Grieken weten van niks!

Dandalos.

‘Moet ik mijn nabestaanden verwittigen?’ wil ik van mijn therapeut weten. ’Schrijf desnoods het telefoonboek over’, suggereert hij ontwijkend. ‘Deed Martin Bril ook altijd, als hij even vast zat.’ Ik zwijg, want ik heb hier niet eens een telefoonboek. En ik weet, hoe het met Martin Bril is afgelopen. Tsja. Afijn.

‘Blijven zitten tot het er staat!’, adviseert vriend Kees per e-mail.

Kees schreef dat destijds in zijn boek Veertig. Het zitten lukte alleen niet erg vanwege opkomende prostatitis. Maar ik ben geen veertig, heb geen prostatitis en heet geen Kees. ‘Ach ja, natuurlijk, hoe simpel kan het zijn! Bedankt, Kees!’ mail ik hem terug. Ik ga naar buiten.

De apotheker neemt mij zwijgend op, reikt onder de toonbank en overhandigt mij discreet een merkloos pakketje met een esculaap erop. ‘Rust, reinheid en regelmaat’, luidt zijn devies. Ik lees de bijsluiter: ‘Breng het masker over beide ogen en adem normaal. Kan de leesvaardigheid beïnvloeden. Kuur helemaal afmaken en opwinding vermijden.’

Lig ik net op mijn balkon, zoekend naar de juiste draai om de inspiratie binnen te laten, gaat de telefoon. Het is mijn buurman: ’Hé, Dandalos, ik zag je een uur geleden ook al op je balkon liggen draaien. Wil niet erg lukken zeker, met je blog?’ Zuchtend sta ik op en ga weer naar binnen.

Ik probeer een stukje muziek. Hoor ik daar Eric Satie voorbijkomen? Inspirerende muziek, dat wel, maar dan herinner ik mij het soort aanwijzingen, dat hij boven zijn partituren placht te schrijven: ‘open je hoofd’, ’begraaf het geluid’ of ‘verbaas je over jezelf’. Bij voorkeur ‘in ernstige onbeweeglijkheid’. Hm.

Naar het strand dan maar. Ik probeer mijn hoofd te openen, het geluid te begraven en me over mezelf te verbazen. In de striemende wind probeer ik contemplatief de kopjes van de paaltjes te tellen, die in de verte boven het water uitsteken. Een jogger draaft achter mij langs. ‘13, 23, 31, 41, 61’, hijgt hij. Waarom nu weer precies die priemgetallen?

Aan een stil tafeltje in het kafenion, wachtend tot het komt. De pen boven de witte eerste regel, persend op het eerste woord. Een bus met scholieren stopt, de jongelui nemen als mieren bezit van het terras. Ik kan mijn eigen gedachten niet meer horen. De engelachtige serveerster schuift mij een cappuccino toe: ‘Gaat het al een beetje, meneer Dandalos?’

Een ritje met de auto. Ik heb eigenlijk de pest aan doelloos rondrijden, maar dit is werk, legitimeer ik mijzelf. Gelukkig hoef ik niet zo erg op de weg te letten, want vorig jaar zijn alle wegen in de omgeving opnieuw geasfalteerd en voorzien van frisse, strakke en heldere belijning. Taxi’s, die zich voorheen al op de startbaan waanden, worden nu letterlijk op de taxibaan gedwongen. Tot halverwege de boulevard gaat het goed, dan raak ik acuut het spoor bijster. Hoe nu verder?

Ik probeer de koele hotellobby. Een lokale politicus houdt zijn spreekuur op locatie. Ik zit ernstig onbeweeglijk en demonstratief afgewend naar hem en zijn gasten, maar word ongeveer eens per vijf minuten amicaal op de schouders gebeukt, waardoor mijn pen door het papier schiet: ‘Hé, Dandalos, wordt het al eens wat, met je blogstukkie?’

Ik vlucht naar huis. Morgen deadline – en ik heb nog niets. Ik zet mijn computer aan, er is mail: de redacteur wil weten of ik nog wat te melden heb. En zo nee, waarom niet. Vanavond nog, als het kan. Ik open een nieuw document. Eerst maar even wat tekstmeters maken, de titel komt wel. Even later schieten de sterren over mijn scherm: mijn screensaver doet zijn werk. Hij wel.

‘We gaan het anders doen, Dandalos’, besluit mijn personal coach na een nachtelijke sessie. ‘Ik weet niet of ik daar nog zin in heb’, protesteer ik uitgeput. Haar stem daalt een octaaf.‘Je kunt ook zin máken, Dandalos. Wacht, laat mij maar even.’ Haar hand geleidt de mijne over het halfmatte papier. Tai Chi voor twee handen en een potlood. Even later druppelen op dicteersnelheid de woorden uit mijn duim: Ik komma Dandalos komma, wens hierbij al mijn lezers… ‘Nou, was dat nou zo moeilijk?’ prijst ze het resultaat. ‘Bedenk nu zelf een titel, maak het verhaaltje af en kleur de plaatjes.’

Dandalos.

Tijdens het bereiden van een heerlijke briam was mijn gas op. Om de lege fles tegen een nieuwe van het juiste formaat te ruilen, kwam ik bij een lokaal supermarktje terecht. De eigenaar was in gesprek met Adonis. Ik kende Adonis wel, vooral als ober in het plaatselijke grill-restaurant, maar tegenwoordig was hij ook druk met dienstverlening aan buitenlanders die hier een huis wilden kopen, bouwen of verbouwen. Adonis wist de weg, kende vele ‘mannetjes’ en was bovendien betrouwbaar. Adonis herkende mij ook, maar moest nog even wat verifiëren.

‘Jij komt toch uit Nederland?’ begon hij. ‘Amsterdam?’ ‘Mwa’ zei ik, ‘wel geboren, maar tegenwoordig een beetje noordelijker: West-Friesland’. Dat bleek voldoende legitimatie om op te biechten, dat hij ooit een Nederlandse vriendin had gehad. Een mooie meid, die tijdens haar vakantie voor zijn woeste aantrekkelijkheid was gevallen. En nogal ernstig, want ze wilde blijven. Bij hem zijn. En als dat nu niet kon, zou ze zeker terug komen. Dat deed ze dan ook, ondanks Adonis’ waarschuwingen, dat het Griekse leven er ’s zomers heel anders uitziet dan in de tussenliggende zes maanden.

Dat wilde ze dan wel eens zien en ze bleef een keer bij Adonis overwinteren. Volgens Adonis was de relatie daarna nog steeds prima, maar ze was toch overtuigd: als jonge meid alleen, permanent in Griekenland, heeft z’n beperkingen. Na een afscheid waarover Adonis niet teveel in details wilde treden – vertrok ze naar weer Nederland, dit keer voorgoed. Destijds was contact slechts mogelijk per brief of telefoon, maar langs beide communicatiekanalen bleef het stil.

Op 1 januari van het volgende jaar ging bij Adonis de telefoon. ‘Gelukkig Nieuwjaar, schatje’ klonk een vrouwenstem, die Adonis onmiddellijk herkende. Voor hij iets terug kon zeggen werd de verbinding verbroken. Zonder nummer was terugbellen niet mogelijk, dus bleef hij in onmachtige stilte achter. Die duurde exact een jaar, want de volgende nieuwjaarsdag herhaalde de geschiedenis zich: ‘Gelukkig Nieuwjaar, schatje’. En opnieuw was er geen woord tussen te krijgen.

Naar eigen zeggen was Adonis niet zo’n beller, laat staan schrijver, dus hij liet het er maar bij. Zodat hij elk jaar toch weer verrast werd door de stem van zijn vroegere vakantieliefde. En elk jaar was het gesprek eenzijdig en beperkt tot de woorden: gelukkig, nieuwjaar en schatje.

Ik waagde een zijdelings blik naar de supermarkteigenaar, die het verhaal kennelijk ook voor het eerst hoorde en het tot nu toe met on-Griekse zwijgzaamheid had gevolgd. De blikwisseling was Adonis niet ontgaan, en gebruikte de stilte om de spanning nog wat op te voeren.

‘Dat heeft uiteindelijk 23 jaar zo geduurd’ ging hij verder. Weer een stilte. ‘Tot dit jaar.’ De winkelier en ik wachtten ademloos op het vervolg, in het besef dat de ontknoping niet ver weg kon zijn. Nieuwjaarsdag was voorbij gegaan zonder het rituele telefoontje en ook Adonis had dit feit, net als vorige jaren in beslag genomen door zijn bezigheden op de overige 364 dagen, niet opgemerkt.

Zoals elke zomer werkte hij weer als ober in restaurant Steki, waar zich op enig moment het zoveelste gezin met twee opgroeiende kinderen meldde. Ja, ze wilden wel wat eten. Ze bekeken de kaart, Adonis gaf hun bestelling door aan de keuken en wijdde zich aan de andere gasten. Hij bracht de gewenste drankjes en wijde zich aan de andere gasten. Hij serveerde hun maaltijden, wenste ze proost en smakelijk eten en wijdde zich aan de andere gasten. Dat was immers zijn taak.

Hij had net een andere tafel afgeruimd toen de vrouw van het gezin zijn weg naar de keuken enigszins versperde. Of Adonis haar even de weg naar het toilet kon wijzen. Hij maakte zijn handen leeg en ging haar voor, de nauwe gang in naar achteren. Hij schoof tegen de muur om de vrouw met een handgebaar doorgang te verlenen, maar dat bleek niet de bedoeling.  Adonis werd vastgepakt en in de toiletruimte gedrongen. Hij zag de deur achter de vrouw dicht gaan terwijl ze hem stevig begon te kussen en betasten. En daar bleef het niet bij. ‘Gelukkig Nieuwjaar, schatje’ hijgde ze in zijn oor.

De winkelier en ik keken elkaar opnieuw aan. Nu zouden we deelgenoot worden gemaakt van verzengende passie en even haastig als gretig losgerukte kledingstukken. Getuige zijn van genante situaties. Rukken aan de deur door andere gasten, die ook wel eens naar het toilet wilden. Brekend hang-en sluitwerk. We gingen meemaken hoe de echtgenoot, aan tafel overgeleverd aan twee steeds baldadiger wordende pubers, kort voor het moment surprême, bezorgd maar vooral geïrriteerd op de deur kwam bonken waar ze bleef.

Niets van dat alles. Adonis was cool en bleef cool. Aanvankelijk had hij zich moeten herstellen vanuit zijn onevenwichtige positie schuin tegen de stortbak, maar daarna had hij zich aan het amoureuze geweld ontworsteld en de vrouw luid sissend gevraagd waar ze in hemelsnaam mee bezig dacht te zijn, terwijl haar man en kinderen godbetert nietsvermoedend aan de andere kant van de muur op haar terugkomst zaten te wachten. Bedremmeld en overrompeld door zijn afwijzing had zij haar kleding en make-up weer toonbaar gemaakt, terwijl Adonis zich met zijn professionele glimlach, jawel, weer aan de andere gasten wijdde.

De winkeldeur ging open en twee meiden van een jaar of twintig struikelden giechelend naar binnen. Ze begroetten hun vaders uitbundig en hadden dringend geld nodig om iets leuks en absoluut noodzakeljks te kopen – nu. De stemming sloeg om van een onvoltooid vadersmineur naar een klaterend dochtersvivace. Ik rekende mijn 20 Euro af voor een volle gasfles en verliet de winkel. Een verhaal met een open einde, dat had ik weer.

Op weg naar huis rolde de gasfles onrustig in de kofferbak. Ik realiseerde mij, dat er in elk geval één vrouw in Nederland is, die weet hoe het verhaal afloopt. En die net als ik weet hoe Adonis in werkelijkheid heet. Ze kan me bellen; bij voorkeur nog voor 31 december.

Dandalos.

Een mouwloze witte jurk, rond haar hals bungelt een soort afgezakt mondlapje. Aan haar rechterpols een goudkleurige armband. Haar linkerhand leunt op de stoel. Gaat zij vallen? De fotograaf drukt af. Net op tijd.

Bij Mastermind gaat het om logisch denken. Speler 1 bedenkt een geheime code, speler 2 probeert die te ontrafelen. Sinds kort bestaat er ook een variant voor regeringsleiders: EU-speler 1 bedenkt een code zodat hij veel geld kan binnenhalen. Hij noemt het referendum. Is dit zijn meesterzet? Zijn 26 collega’s happen naar adem, noemen het ‘onbespreekbaar’; van logisch denken is geen sprake. Test nu uw eigen logisch denken: over welk land gaan de volgende twee alinea’s?

‘De fiscus wordt er jaarlijks voor 120 miljard ontdoken. De BTW blijft ongemoeid (20%) en de ‘Robin Hood-tax’ voor inkomens boven de negentigduizend euro gaat toch weer niet door. De pensioenleeftijd blijft de laagste van Europa (58), van het staatsapparaat wordt hooguit een plakje salami afgesneden. Provinciale besturen worden opgeheven, maar gemeenten met minder dan duizend inwoners mogen hun eigen raad en burgemeester houden. Daar zijn er meer dan achtduizend van.

De grootste leerfabrikant van het land bleek de belasting voor honderd miljoen euro op te lichten. Per jaar. ‘Anders redden we het niet’, verklaarde de eigenaar, met achthonderd werknemers zwart in dienst. En natuurlijk nooit facturen, geen BTW en een lachwekkend lage belastingaangifte. De staat is en blijft de vijand. Als je er van kunt profitreren, moet je het doen, maar eraan afdragen – nee, dat maar liever niet.’

Goed geraden: Italië. Het land met de pretpremier, het land dat in G-20-verband het stoutste jongetje van de EU-klas de les leest en de maat neemt. Dat jongetje heet Papandreou en krijgt de schuld van geknoei met een rekenproefwerk in het verleden – toen de meeste van die anderen er gewoon bijzaten, want ze wilden maar wat graag vriendjes met hem zijn. Nu is de premier en de pret voorbij.

Jongetje Papandeou moet al een tijdje doen wat de anderen zeggen, anders mag hij niet meer meedoen. Nu hij opnieuw in de hoek moet staan, heeft hij daar geen zin meer in en wil hij eerst thuis vragen wat zij ervan vinden. De anderen zijn sprakeloos of ontploffen haast van kippendrift. Intussen is het gespeculeer op het EU-plein begonnen: ‘Wat bezielt hem? Heeft-ie dat zelf bedacht of heeft hij advies gekregen?’ Kortom: ‘wie is de mastermind achter Papandreou?’

De man op de deksel is Bob. Bob M. Traa is Nederlander en studeert in Nyenrode. Bob heeft iets bedacht – en wij moeten raden wat. Waarschijnlijk een meesterzet, want Bob speelt mastermind als geen ander. Dat komt hem goed van pas als Bob na zijn carrière als mastermindmodel gaat werken voor het IMF. Zo adviseert hij  Brazilië en Argentinië en is hoofd van de IMF-missie in Ecuador, als dat land op de rand van een fallissement verkeert.

De vrouw achter Bob is freelance fotomodel. Als kind geadopteerd uit Zuid-Korea, door een Nederlands gezin met een iets oudere dochter. Die heet Shanna en loopt stage bij het IMF. Vorige week moest ze een brief laten tekenen. Door de directeur generaal. Ze kent hem, noch zijn reputatie. Een man met een vrouwelijke voornaam en een dubbele achternaam, zoiets. Het loopt goed af. Over zijn schouder leest ze, dat ene Bob M. wordt aangenomen. Ze ziet ook tegen welk salaris. Ze vertelt het aan haar adoptiefzusje, dat morgen een foto-shoot heeft. Met Bob.

Het zusje bukt en fluistert het goede nieuws in Bob’s oor. Als dank mag hij met haar uit eten, op voorwaarde dat Shanna ook mee mag. Zo ging dat toen. De fotograaf is klaar met zijn voorbereidingen en vraagt of ze hun positie weer willen in nemen. Als ze overeind wil komen, draait de stoel waarop ze leunt langzaam weg. Gaat ze vallen? Bob moet bijna lachen. Als de fotograaf afdrukt, valt hij over zijn eigen statief.

Ze eten in het dakrestaurant van een hotel, waar je evenveel sterren kunt proeven als zien. Bob heeft een vriend meegenomen – en twee kamers gereserveerd, want Bob heeft een masterplan. Zo ging dat toen. De vriend is voor Shanna, de kamers zijn voor later. De vriend heet Lucas Papademos en werkt bij een bank. Lucas en Shanna krijgen iets moois en onstuimigs en twee maanden later zijn Bob en zijn fotomodel getuigen bij hun huwelijk. Nog twee maanden en de rollen zijn omgekeerd.

Tegenwoordig is Bob 52 en draagt een bril. Zijn ringbaardje is verdwenen, zijn haar is wat grijzer geworden. Zijn bruine pak is vervangen door een blauw pak. Sinds 2009 werkt IMF-Bob in Griekenland en speelt hij fulltime laptopsimultaanmastermind met de Griekse regering. Naast die laptop staat een foto van Bob M. in een bruin pak in een rode draaistoel achter een glimmend zwarte tafel. Uiterlijk een kruising tussen James Bond en James Last, vingertoppen tegen elkaar, het hoofd iets geheven.

Bob en zijn fotomodel zijn man en vrouw. Couturier Johji Yamamoto heeft voor ruim twaalfduizend dollar een mouwloze witte trouwjurk voor haar ontworpen – inclusief afneembaar mondkapje. De double armband aan haar rechterpols is vervangen door een exemplaar van Tiffany. Als aandenken aan de foto-shoot. Thuis organiseren ze nog regelmatig etentjes met vrienden. Lucas en Shanna zijn er vaak; onlangs schoven ook George Papandreou en zijn Ada aan. George was toen nog in functie.

Na het eten stelt Bob een spelletje scrabble voor, want mastermind mag hij thuis niet meer spelen. Al snel liggen woorden als crisis en eurozone op het bord. Merkozy wordt, na discussie en hoofdelijke stemming getolereerd. Dan is Bob aan de beurt. Hij legt al zijn letters uit en maakt het woord referendum. De rest is geschiedenis.

Dandalos.