Een voorbeeld van Zweedse bureaucratie. Afgelopen juli heb ik, na maanden van voorbereiden, documenten aanvragen en laten vertalen, een hele stapel papieren opgestuurd naar Socialstyrelsen. Deze instantie beoordeelt onder andere medische diploma’s uit het buitenland om te kijken of mensen ook in Zweden hun beroep mogen uitvoeren. Helaas hoort psycholoog zijn daar ook bij, dus ik heb netjes mijn diploma’s, de vertalingen en een hele mikmak meer opgestuurd naar ze. Nu ligt in juli en augustus heel Zweden plat, omdat het dan zomervakantie is, dus ik had niet verwacht dat ik direct antwoord zou krijgen.

In augustus ben ik op sollicitatiegesprek geweest in een ziekenhuis hier in de buurt (lees: op 100 kilometer afstand). Het was een prima gesprek en omdat net als banen voor psychologen, ook psychologen hier niet aan de boom groeien, zagen ze het wel zitten om mij aan te nemen. Dat hoorde ik in september. Ik ben toen gaan bellen met Socialstyrelsen. Ik kreeg te horen dat de wachttijd vier maanden was en dat de beoordeling van mijn diploma wel klaar zou zijn voor kerst. Ik heb overlegd met het ziekenhuis, waarna zij zijn gaan bellen, dat hielp, nu zou het voor november klaar zijn, er zou spoed gemaakt worden.

Eind oktober word ik toch een beetje ongerust, ik heb nog niets gehoord van ze en bel weer op. Ik krijg te horen dat er nog niets aan gedaan is, maar dat ze binnenkort toch echt gaan beginnen met kijken of alles goed is. In november bel ik nog een paar keer en krijg ik hetzelfde antwoord. Eind november lijkt het alsof er schot inzit, mijn papieren zijn opengeslagen, maar er moet overlegd worden met instanties in Nederland, omdat er wat vragen waren. Fijn, denk ik nog, nu wordt er naar Nederland gebeld en is het zo gepiept. Maar de mevrouw van Socialstyrelsen vindt mailen een betere manier en wacht rustig af tot ze daar antwoord van heeft. Ondertussen mail ik ook heel wat af om alles wat te bespoedigen en eind december heeft ze dan toch eindelijk haar antwoorden.

Op 21 december krijg ik een mail dat het nu bijna klaar is. Op 22 december schrijf ik terug dat dat erg fijn is. Ik krijg een automatische mailbeantwoorder die vermeldt dat deze persoon nu voor een half jaar met ouderschapsverlof is. WAT! Dat had ze nog niet eerder verteld. Omdat het nu bijna kerst is, en met kerst is ook alles dicht, kan ik verder niets meer doen. Kerst duurt blijkbaar tot half januari, dus dan bel ik maar weer eens.

Ik krijg nu een meneer aan de telefoon die zich verontschuldigt:  die andere mevrouw was vrij plotseling met ouderschapsverlof gegaan, het is net kerst geweest (het was 17 januari!) en hij heeft alles over moeten nemen van zijn collega. Tot overmaat van ramp hebben ze ook nog een ander computersysteem gekregen. Het regent excuses en ik hang maar weer op. Ik blijf natuurlijk wel bellen en de stapel lijkt wel niet kleiner te worden, maar binnenkort gaat hij toch echt kijken hoe ver zijn collega gekomen is.

Begin maart heeft de medewerker zijn stapel weggewerkt en neemt hij de moeite mijn papieren open te slaan. Hij ziet dat zijn collega inderdaad bijna klaar was. Nu moet het nog langs de jurist, die gaat de beslissing nemen en alles controleren. Hij verzekert mij dat hij er alles aan gaat doen om te zorgen dat het spoed krijgt. Ik geloof hem niet.

Half april bel ik voor de zoveelste keer naar Stockholm. Nee, het is nog niet klaar, de jurist moet nog tekenen en ook zijn baas. Hoelang duurt het nog vraag ik, hebben we het over dagen, weken, maanden (of jaren wil ik zeggen, maar ik houd me in). Nee, geen maanden, zegt hij, waarschijnlijk nog een paar weken en dan is het klaar.

Half mei ga ik weer bellen. En toch maakt elke dag mijn hart een sprongetje als de post komt, maar het is telkens weer voor niets. Ik zou willen dat het bovenstaande verhaal een overdrijving was van de werkelijkheid, maar dat is het niet. Dokters komen vaak uit het buitenland in Zweden, zouden er al mensen gestorven zijn omdat er niet genoeg doktoren waren? Ik weet dat hij onze huisartsenpost er nu zo weinig dokters zijn, dat ze de behandelingen beperkt hebben. Zouden er wel dokters zijn, maar wachten ze net als ik op hun legitimatie? Ik zie opeens hoe het komt dat Zweden zo’n tekort heeft aan medisch personeel. Maar ik denk niet dat ze daar zelf harder van gaan lopen.

Dus op een mooie dag gingen we voor het eerst langlaufen. Dat ging eigenlijk best al wel goed.  Eerst hebben we met zijn allen het rondje van anderhalve kilometer gedaan. Hierna wilde Kimmy niet meer verder gaan en gingen wij, overmoedig als we waren, het rondje van 2 1/2 kilometer doen. Dit was echter geen vlakke makkelijke route, maar een wat moeilijkere route met al wel flink hoogteverschil. Nooit geweten dat je met langlaufen ook flink omhoog en omlaag gaat, het is toch geen skieën! Bij de eerste klim bleek dat onze skies niet goed gewaxd waren en dat we dus nauwelijks grip hadden en meteen weer naar beneden gleden als we ook maar iets omhoog wilden gaan. Nou goed, dan maar een stukje lopen. Verderop ging het weer naar beneden en dat ging eigenlijk wel weer erg lekker. Later weer omhoog, dus maar weer lopen. We hadden bijna het bordje gemist, waardoor we op de tien kilometer baan terecht zouden komen, maar het ging net goed. Weer omlaag, maar dan met een bocht. We gaan flink hard en Damon schiet de bocht uit, waardoor hij twee meter naast de baan komt te liggen. Wendy laat zich dan ook maar vallen om te vermijden boven op hem te vallen. En terwijl we daar zo liggen zien we in de verte Robin ook onderuit gaan. Beetje moeilijk nog, deze baan, maar sneeuw is zacht en we vallen gelukkig niet zo hard. Langlaufen is stoer!

Ondertussen zijn we meerdere keren aan het langlaufen geweest. Het is leuk, maar ook best nog wel technisch. Af en toe word je ingehaald door iemand die het al zijn hele leven doet, en dat is echt niet leuk als zo’n tienjarige vijf keer zo snel gaat. Ook is de waxtechniek nog niet helemaal geperfectioneerd en zijn de skies of te stroef of te glad. Maar we houden vol en worden steeds beter (vooral Damon).

Na het langlaufen was ik laatst in de bibliotheek en de bibliothecaresse (zelf een schansspringer) zag mijn schoenen (op langlaufschoenen kun je goed lopen). Dus we raken in gesprek en ik vroeg of ze niet een boek over langlaufen had. Die heb ik nu, langlaufen voor kinderen: hoe word je een ster? Daar maar mee beginnen dan…

De sneeuw blijft hier in Zweden nog wel even liggen en de skiegebieden zijn tot in april open. Voor iedereen die een vakantie in Zweden overweegt, kijk ook eens op onze site www.varmlandvakantie.com .

Over televisie gesproken. Ik heb wel vaker gezegd dat we maar vier zenders konden ontvangen en dat dat de televisiekeuze aardig beperkte. Maar sinds een aantal weken hebben we een nieuwe schotel aan het huis hangen en hebben we de beschikking over tientallen kanalen. Wel allemaal Zweedse zenders of met Zweedse ondertiteling. Na anderhalf jaar zonder Nederlandse televisie bleken we ook gerust zonder te kunnen en ons Zweeds is inmiddels zo goed dat we weinig moeite hebben met het kijken naar Zweedse televisieprogramma’s. Voor ons gaat er een hele wereld open en kunnen we weer films kijken en leukere tv dan het dagelijkse saaie spelprogramma op één van de oude zenders die we hadden.

En zo is er weer iets veranderd in vergelijking met de begindagen in Zweden. Er is erg veel veranderd in anderhalf jaar. Sociale contacten zijn inmiddels gemaakt, de taal is geleerd en een bestaan is opgebouwd. Met het gezin evaluerend kunnen we wel zeggen dat we het erg naar onze zin hebben in Zweden. De ruimte en het dicht bij de natuur wonen bevallen erg goed. Spijt van ons besluit om te gaan emigreren hebben we dan ook nooit gehad. Niet dat alles allemaal even makkelijk gegaan is, maar ook daar leer je weer van. Damon en Kimmy hebben hun draai op school gevonden en profiteren enorm van het Zweedse onderwijssysteem (weinig huiswerk, weinig proefwerken, veel pauze!)

Een programma als ‘Ik vertrek’ roept bij de televisiekijkers twee soorten reacties op. De ene reactie is: dat emigreren is voor gekke mensen en ik zal dat echt nooit doen. Of de reactie van: dat zou ik ook wel willen, zo mijn droom volgen. Ik hoop dat onze uitzending van zaterdag vooral die laatste reactie oproept. En dat het mensen inspireert om zelf wat moois van hun leven te maken.

We zijn al druk aan het overleggen en plannen hoe we dit jaar onze vernieuwde sleebaan willen gaan maken. Deze moet natuurlijk nog spectaculairder worden dan vorig jaar en het liefst voor zoveel mogelijk slees tegelijk. Dit jaar zijn we van plan wat meer te genieten van de wintersport, vandaar dat we reeds in augustus voor ons allemaal langlaufskies hebben gekocht. Er zijn genoeg langlaufbanen in de buurt en de motivatie is er om eens flink te gaan sporten deze winter. De verhalen zijn er al voordat we begonnen zijn, eerst maar eens proberen om te blijven staan straks…

Voor iedereen hebben we dikke kleding aangeschaft: nieuwe handschoenen (niet die uit Nederland), lang ondergoed en een broek voor over je broek, hoe meer lagen hoe beter. Overgebleven handschoenen, sjaals en ander winterspul gaat binnenkort verhuizen naar de auto. Want je zou maar met pech langs de kant komen te staan (of in de besneeuwde berm) met -25. Ook denken we er serieus over om altijd maar een schep in de auto te laten, dan kun je de auto uitgraven (tot op zekere hoogte).

Over de auto gesproken. Vorig jaar ben ik een aantal keren vast komen te staan op ons eigen pad. Het voornemen dit jaar is dan ook om ontzettend goed sneeuw te schuiven en niet zoals soms vorig jaar, alleen maar sporen voor de auto te maken. Let wel: het pad schuiven kost elke keer zeker een uur, soms moet het twee keer op een dag. En soms doet de buurman met trekker het voor ons en dat is eigenlijk de fijnste oplossing. Uit voorzorg hebben Damon en ik drie emmers met steentjes en zand geschept, dit lag allemaal op de weg en was over van de vorige winter. De weg weer iets schoner en in ieder geval een noodmiddel bij de hand als de auto toch vast komt te zitten (voor de vrouwen onder ons: dat is omdat je dan zand en steentjes kunt strooien voor en achter de banden waardoor je weer iets van grip kunt krijgen, Robin was helaas niet thuis toen ik vorig jaar vast kwam te zitten).

Onze kachel stoken we op pellets, dit zijn kleine geperste houtkorreltjes. Deze worden geleverd in zakken. Vorig jaar hebben we talloze keren heen en weer gereden naar de pelletboer om ze op te halen met onze auto. De kachel moet immers toch blijven branden en al was het ijskoud alles moest toch weer de kelder ingedragen worden. Daardoor zijn we gelukkig wel goede bekenden van de pelletboer geworden (die midden in de winter drie weken dicht ging). Vandaag of morgen komt er dus een vrachtwagen met de hele voorraad voor deze winter, ze bezorgen ook aan huis! Dat we dan in één keer 6.400 kilo pellets naar de kelder moeten tillen vergeten we nog maar even. Aan de andere kant is het dan maar weer gebeurd en zijn de temperaturen nu nog erg aangenaam. Gelukkig hebben we een groot huis. Ook de kachel kennen we ondertussen. Vorige winter zat Robin meer in de kelder dan boven.

In tegenstelling tot vorig jaar waarbij voor mijn gevoel de zomer direct overging in de winter, hebben we dit jaar een echte herfst. Deze was heerlijk met enorm veel lekkere dagen. Nu zitten de spijkerbanden op de auto en wachten we samen met heel Zweden tot de sneeuw gaat vallen. Voorlopig is daar nog geen sprake van, want zelfs ‘s nachts is het nu nog +10. Maar de winter komt echt wel, en deze keer mag het ook gewoon komen van ons, we zijn er klaar voor en hebben er zin in. Fijne winter iedereen!

Nog even voor in de agenda: naar alle waarschijnlijkheid komen we op 3 december om 22.00 op tv in een voor de meeste mensen welbekend emigratieprogramma!

In Nederland zou ze nu elke dag met de fiets naar school moeten gaan, toch wel zo’n vijfentwintig minuten heen envijfentwintig minuten terug. Een paar keer oversteken, door regen en kou, met zijn vieren naast elkaar, toch wel behoorlijk spannend voor elke ouder van een twaalfjarige. Maar doordat we een jaar geleden naar Zweden zijn geëmigreerd hebben we dat vermeden. Net als vorig jaar komt hier elke dag de schoolbus voorrijden, vol met vriendinnen en het hoogtepunt van elke schooldag. Geen natgeregende broeken en onzekerheid of mijn kind wel op school aankomt.

In Nederland ga je met twaalf jaar naar een nieuwe, vaak grote school, waar je in een klas komt met nieuwe klasgenoten. Je krijgt een mentor, een dozijn nieuwe leraren en je moet je met een nieuw rooster wegwijs zien te maken in een wirwar van gangen en lokalen. Pauzes houd je in volgestampte aula’s en terwijl je nietsvermoedend je boterhammetje opeet word je uitgemaakt voor brugsmurf en brugpieper. Nee, dan mijn twaalfjarige. Ze zit op een school voor kinderen tussen de 6 en 16 jaar, het loopt netjes door in negen klassen. Niets nieuwe school dus. Ook zitten er in totaal maar zo’n 150 kinderen op school, allemaal welbekend. De ‘nieuwe’ klas waar ze nu inzit bestaat uit 14 leerlingen en is nog kleiner dan haar combinatieklas van vorig jaar. Ze heeft met iedereen al een jaar in de klas gezeten.

Toen ik probeerde uit te leggen in welk lokaal ze zou beginnen vandaag, kreeg ik een blik van:’ dat weet ik toch allang.’ Zo groot is de school inderdaad niet en al heeft de ‘bovenbouw’ een geheel eigen gang, vorig jaar kreeg ze daar wel Engels en is ze er talloze keren doorheen gelopen. Alle leraren zijn bekend, in ieder geval van gezicht en reputatie. Haar mentor dit jaar is de plaatselijke schrijver en dichter, zeer beroemd in deze streek, en nog belangrijker, volgens iemand die hem vorig jaar als mentor had is hij enorm aardig. Klein lijken ze ook niet echt, die twaalfjarigen, zoals gezegd zijn er ook echte kleintjes van een jaar of 6. Bovendien zijn er nog maar drie klassen ouder dan mijn dochter, deze in totaal zo’n zestig leerlingen kennen mijn dochter wel, ze hebben haar in ieder geval allemaal al op Facebook.

Lunchen doen de klassen met een paar tegelijk in de eetzaal, waar elke dag een warme lunch geserveerd wordt. Je mag zelf opscheppen, dat is altijd fijn als er iets bijzit wat je niet lust. Na de lunch kun je naar buiten, naar de enorm grote schooltuin, of je hangt wat rond in de lounge of de gangen. Van overbevolking is geen sprake.

Deze eerste week heeft onze dochter het nog makkelijk, twee keer om half twaalf uit en drie keer om één uur. Dat zal volgende week wel iets meer worden. Maar met een minimum aan huiswerk en zeker tien minuten rust na elk lesuur hoor ik haar daar vast niet over klagen. Ik weet het, mijn kinderen hebben vorig jaar hun portie wel gehad door naar een nieuwe school te gaan in een ander land waar ze een vreemde taal spreken. Maar dit jaar hebben we een makkie. Eigenlijk is er in vergelijking met vorig jaar weinig veranderd, o,  ja, behalve dan dat onze dochter nu een kluisje krijgt, nummer 4, dat voorrecht hebben alleen de allergrootsten.

We zijn dichter bij de natuur gaan leven, letterlijk. Zo hebben we opeens oog voor alle verschillende planten, bloemen en bomen. En we hebben talloze elanden gezien, met en zonder jonkies, vanuit (en bijna op) de auto, op de fiets of lopend. Waarom ons bezoek nooit een eland ziet is voor ons een groot raadsel. Zo hebben we slangen gezien, ook dode, en hebben we gezien hoe een grote oranje kever een hele dode slang onder de bladeren getrokken heeft om deze lekker op te eten. We hebben babyvossen gezien, zacht en pluizig. En dassen en veelvraten. En groene spechten. Rare rupsen en reuzelibellen. We hebben de verse toppen van dennebomen geproeft omdat die vitaminerijk zouden zijn. En onze kerstboom zelf gekapt. We hebben tijdens een wandeling vlak bij huis een pootafdruk van een beer gezien.  Misschien is het mooiste natuurvoorbeeld wel dat er zwaluwen zijn die een nestje gebouwd hebben in het oude bijhokje bij onze garage. Vanuit de keuken kun je ze in en uit zien vliegen. De deur kan gelukkig niet meer dicht, dus ze kunnen er altijd binnenkomen. We wilden dat hokje eigenlijk weghalen, maar laten het toch nog maar even staan. Er staat in grote letters KUL op, wat leuk betekent.

De winter heeft natuurlijk ook voor verrassingen gezorgd, zo hadden wij het nog nooit -30 gezien (en gevoeld!). We hebben urenlang sneeuwgeschept en zijn nu zichtbaar gespierder dan voordat we hier kwamen. Ik heb urenlang in de sneeuw vastgestaaan met de auto totdat mijn buurman mij eruit sleepte, daarna deed ik het nog een keer en sleepte hij me er nog eens uit. We hebben de gaafste sleebaan ooit gemaakt, waarbij ik  bijna gewond raakte totdat ik erachter kwam dat de rest telkens bijremde. Onze kinderen hebben voor het eerst gelanglaufd en dan meteen ook kilometers lang omdat het een wedstrijd was. Kimmy heeft zelfs geskiet.

We zijn naar school gegaan. De kinderen hebben zich ondertussen aangepast op school en hebben een nieuwe taal geleerd en nieuwe vrienden gemaakt. Zelfs Robin en ik zijn in de schoolbanken beland bij onze pogingen om het Zweeds te leren. Samen een les volgen, dat was een heel aparte ervaring. Ik heb weer toetsen gedaan en Zweedse certificaten behaald. En we ontdekten dat we Noors daardoor ook kunnen verstaan en begrijpen.

We hebben veel mensen leren kennen, zowel natuurlijk Zweden, maar ook Nederlanders en mensen met nog andere nationatiteiten. We hebben leuke contacten opgebouwd en nieuwe vrienden leren kennen. Ook hebben we ons erg buitenlander gevoeld en zijn we daardoor toleranter geworden naar alle mensen toe en begrijpen we hoe het voelt om in een ander land dan je vaderland te wonen. We hebben samen met alle buren gras platgebrand ten voorbereiding van het grote vuurfeest van 30 april. We hebben rond de meiboom gedanst met midzomer. We hebben marsmallows op een stok geprikt en deze verwarmt op een vuurtje totdat ze warm en gesmolten waren en lekker om op te eten. We hebben pannenkoeken gebakken met spek en jam op een open vuur in pannen met lange stelen. We hebben zelf vuurtje gestookt, gewoon omdat dat mag in Zweden.

We hebben vrijwilligerswerk gedaan, waardoor we goed konden integreren, onder andere bij het WK rally cross, dat vlakbij ons huis was en waardoor zo’n 25.000 mensen opeens wisten waar In the middle of Nowhere was. Daar heb ik voor duizenden Zweedse kronen wafels verkocht.

Ik ben gaan hardlopen, omdat de natuur hier vraagt om in te sporten, inmiddels heb ik er ruim 200 kilometer opzitten, en dat terwijl ik eigenlijk nooit sportte. We zijn gaan mountainbiken en Robin natuurlijk nog het meeste, hij heeft indrukwekkende rondjes ontdekt en verbetert nog steeds zijn tijden daarop. Robin heeft samen met anderen ook een mountainbiketeam opgezet, waarbij ik ook betrokken ben als teampsycholoog. Hiermee geven we het vrouwenmountainbiken in Zweden een boost, wat voor een zilveren en bronse medaille zorgde bij het Zweeds kampioenschap junioren. Robin heeft ook een winkel opgezet en is de beste bike-fitter van Zweden geworden (voor de niet-fietsers: hij meet je lichaam na en zet je fiets in de goede positie voor betere resultaten en minder lichamelijke klachten).

We (eigenlijk moet ik hier Robin schrijven) hebben ons huis verbouwd en bewoonbaar gemaakt. Ik heb in Zweden gewerkt op verschillende plaatsen en heb bijvoorbeeld meegedaan met bejaardengym (best nog zwaar en erg leuk). Damon heeft op school gitaar leren spelen en een tafel voor ons gemaakt. We hebben een jaar geen Nederlandse tv meer, en ook maar vier Zweedse zenders, het gevolg is dat we veel minder televisie kijken, nooit reclame zien en dat ons Zweeds enorm verbeterd is. We hebben zelfs meegedaan aan een heel bekend Nederlands televisieprogramma over families die naar het buitenland emigreren.

Ik denk dat we nog even blijven. Voor mensen die vinden dat hun leven een sleur is kan ik emigreren van harte aanbevelen. Je maakt in ieder geval weer eens wat nieuws mee. Ik ben benieuwd wat Zweden nog meer in petto heeft.

Het Midzomernachtfeest wordt gegeven door de ouders van een klasgenootje van Kimmy. Zij wonen in een piepklein gehuchtje, nog kleiner dan dat van ons. Hun gezin is het enige gezin daar, dus onze kinderen waren meer dan welkom. Verder zijn alle buren uitgenodigd. Omdat ze vrij afgelegen wonen houden ze elk jaar hun eigen Midzomernachtfeest, klein en knus.

Maar dan? In het begin staan we er een beetje verloren bij, want wat is nu precies de bedoeling. Robin wordt aan het werk gezet om berkentakken af te knippen, de rest plukt bloemen (Zweden staat nu vol met bloemen). Behendige mensen, die al minstens 70 keer Midzomer gevierd hebben, binden de berkentakken rond een paal. Ook worden er kransen van gemaakt, die versierd worden met bloemen. Alles wordt met touw aan elkaar gebonden, het geheel wordt in een gat in de grond gezet en klaar is de meiboom.

Dan begint het dansen om de boom heen. Bij sommige grote feesten zou je misschien nog het excuus hebben dat alleen de kinderen om de boom heen dansen, maar op ons feest is er geen ontkomen aan, iedereen moet meedoen. Ik vraag nog of het moeilijk is, maar er wordt me verzekerd dat het erg simpel is. En dus springen we als een kikker om de boom heen, lopen we in een grote kring te zingen en lopen we met z’n allen naar het midden toe en rennen weer naar de buitenkant. De liedjes zijn ons niet bekend, maar dat zal in de loop der jaren vanzelf wel komen. Het is mij nog niet helemaal duidelijk of we nu de komst van de zomer vieren of juist de komst van de winter, vanaf nu worden de dagen immers weer steeds korter, want een beetje een somber tintje aan het feestje geeft.

Na het dansen en zingen is het tijd om te eten. Traditioneel is er haring met aardappels. Nu zijn wij eigenlijk geen visliefhebbers, maar gelukkig zijn er ook worstjes van de barbeque, brood, ei, kaas en ui. Het lekkerste is het traditionele toetje: aarbeientaart met slagroom. Met verse aardbeien, de zomerkoninkjes, natuurlijk.

Na het eten gaan de kinderen naar buiten om marsmallows te roosteren. Aan een berkentak met spitse punt wordt een marsmallow geprikt en op een open vuur wordt deze warm gemaakt, zodat het zacht van binnen is. Lekker en kleverig. Na een poosje staan niet alleen de kinderen daar, maar ook vele volwassenen, omdat het gewoon leuk is om te doen. Soms vliegen de marsmallows in de brand als ze te dicht bij het vuur worden gehouden, wat er erg lachwekkend uitziet.

Met de regen valt het gelukkig mee, het miezert wel, maar dat hoort er volgens de Zweden bij, want het is nooit mooi weer met Midzomer. Die laatste traditie mogen ze van mij wel veranderen, maar de anderen waren erg gezellig!

Dit jaar werd Eric Saade als winnaar gekozen, terwijl ik zelf meer voelde voor de in het Zweeds gezongen liedjes, die ik door alle herhalingen eindelijk kon verstaan en meezingen. Maar goed, alle Zweden vereningen zich weer en zijn groot fan van Eric. Hij had immers al de nationale finale gewonnen en dan ben je al een winnaar.

De laatste tijd moest natuurlijk ook de concurrentie vanuit Europa goed bestudeerd worden. Dus kwam er vier weken lang een tv-programma waarbij een jury van showbiz-Zweden de andere liedjes alvast een cijfer gaf. Voor ons een prima kans om van te voren de andere liedjes al te beluisteren en te leren kennen, songfestivalliedjes klinken immers beter als je ze vaker hoort. Nederland kwam hier trouwens niet eens zo slecht af, ze stonden op de vierde plaats bij de halve finale en zouden volgens deze Zweedse jury dus makkelijk doorgaan naar de finale.  Ook op de radio werd er ruim aandacht besteed aan Eric en aan de andere artiesten. 

En dan begint het echt. In de halve finale werd het even spannend, Zweden ging als laatste door naar de finale. Dat was, volgens Eric, zijn plicht om te doen. En Zweden ging op het puntje van zijn stoel zitten. En toen kwam de finale, zo spannend, ik het het nog nooit zo spannend gevonden om te kijken, ik vergat even mijn eigen nationaliteit en leefde helemaal mee met elk punt dat aan Zweden gegeven werd. Een derde plek werd het. En Azerbeidzjan won, toch ook een Zweeds feestje, want de liedjesschrijvers komen uit Zweden. Zweden deelt graag met Europa, zoals toen vorig jaar Denemarken een liedje van Zweden leende en daarmee erg hoog scoorde.

Vanmorgen heb ik naar de herhaling van de finale gekeken, Zweden kan er geen genoeg van krijgen, ik denk dat het nog wel een paar keer herhaald wordt. Ik geloof niet meer dat vriendjespolitiek en een circus op het podium het verschil maken, zoals zoveel Nederlanders denken. Het gaat om de voorbereiding, maar vooral om de songfestivalgedachte. Het is niet zomaar een showtje, het is een manier van leven. Dat heeft Zweden toch wel begrepen. En ik heb nu al zin in volgend jaar!

Wij zijn al een paar weken aan het bouwen aan de nieuwste bobsleebaan van Zweden, je moet immers wel een beetje indruk maken op je schoonfamilie als die langskomen. Al vroeg in mijn leven ontstond een lichte interesse in de bobsleesport. Lang voordat Nederland zijn eigen bobsleeprogramma in het leven riep waren mijn zus, broertje en ik al druk aan het oefenen, hierbij diende het dekentje van René als onze bob. 

Natuurlijk mochten we niet met het dekentje van de trap, dus waren we veroordeeld tot de vloer. Al stilstaand met zijn drieën in één deken was er van adrenaline ook niet heel veel sprake, naast een echte afdaling moesten we ook het adrenalinegevoel nabootsen, verder werden onze pyama’s tot bobpak gepromoveerd. Vroeger leek dit een goed idee, maar…ik weet nu wel beter…een pyama als bobpak is gewoon niet aerodynamisch genoeg en oké ook een beetje fris…laten we het op heel koud houden. 

In die dagen kon ik niet weten dat ik later één van de beste bobsleeërs van een dorp in Zweden zou worden. Onze baan is voorzien van echte kombochten…die nog wel eens gesloopt worden door Wendy. Heel stoer als ze de bocht weer mist en spectaculair gevaarlijk dicht langs het watervalletje gaat. 

Damon vond het baantje wat aan de korte kant en vond dat er wel een stukje van de weg bij kon. Nu ben ik best wel een verantwoordelijke ouder en heb ik hem meegedeeld dat dit echt…een geweldig idee was, meer meters betekent immers meer plezier. Een echte zoon van zijn vader. En zo komen we inmiddels tot ver in de tuin van de buren. 

Naast Sinterklaas bestaat ook de Kerstman hier niet, dat is dus balen want dat betekent geen cadeaus. In plaats van deze twee hebben ze wel een Kerstkabouter, de voorvader van de Kerstman. Als je de Kerstkabouter nu mengt met Sinterklaas…krijg je de Kerstman. Een leuk stukje Amerikaanse geschiedenis uit de tijd dat er veel Nederlandse en Zweedse emigranten hun geluk aan de andere kant van de oceaan gingen beproeven. Gewoontes werden gemixt en o.a. de Kerstman was geboren. 

Ik krijg via via wel eens te horen dat mensen vragen hoe het met mij is en of ik nog wat uitvoer. Ja, lieve lezers, ik ben er nog, en omdat ik tegenwoordig meer importeur ben dan een winkel, ben ik alles aan het voorbereiden voor 2011. Dit houdt in dat de website veranderd moet worden, net als de marketingstrategie en het verdelen van het budget (saai). Maar ook met mij g 

aat het verder goed, al mogen de stookkosten wel wat minder. 

Groetjes van Bob Slee 

p.s. bedankt voor de verjaardagswensen en iedereen leuke feestdagen toegewenst.

Het valt voor mij (Wendy) dus ook niet mee om werk te vinden in Zweden, vandaar dat ik sinds een maand ook stage loop. Dit ga ik maximaal zes maanden doen. Ik krijg hier iets voor betaald, maar voor degenen die weten wat ik eerst deed: wat ik toen in een uur kreeg, dat krijg ik nu per dag. Niet echt een vetpot dus. Maar goed, ik word een gezelliger mens als ik werk, daar doen we het voor. Het eigenlijke doel van de stage is dat ik Zweeds leer en dat ik Zweedse werkervaring opdoe. Het Zweedse arbeidsbureau wilde ook wel een stageplek voor me zoeken, maar ik was ze voor en heb een stageplek geregeld bij Damon en Kimmy op school. Ja, dat is die school waar ik een keer zo enthousiast over geschreven heb.

Het voordeel van een stageplek bij Damon en Kimmy op school is dat ik ze elke dag wel een keer voorbij zie komen. Ik zie dus dat het goed met ze gaat en dat ze het fijn hebben met respectievelijk hun vrienden en vriendinnen. Omgekeerd vinden ze het ook niet zo heel erg dat ik op school rondloop, Kimmy’s vriendinnen zeggen me altijd vriendelijk gedag en Damon heeft gewoon aan niemand verteld dat ik zijn moeder ben.

Wat doe ik zoal op mijn stage: ik help mee bij de naschoolse opvang (leeftijd 6-10 jaar), ik loop mee naar gym met twee klassen, ik loop buiten als er pauze is, ik ga mee als mijn stagebegeleidster bijles geeft, ik zit bij het overleg van de naschoolse opvang en elke dinsdagochtend komen de twee jongste kinderen van de school twee uurtjes spelen. Ik knutsel heel wat af, iedereen die ooit getwijfeld heeft aan mijn handvaardigheidkwaliteiten: het gaat me heel goed af.

Toch is het verschil met Nederland wel erg groot. Ik had een heel verantwoordelijke baan, waarin ik veel inspraak had in wat ik deed en wat er besloten werd. Ik had zelf stagiaires, ik was degene die zei: ‘je mag  nu wel naar huis gaan hoor.’ En nu hoor ik dat aan het eind van de dag zelf, ik heb er moeite mee dat ik niets kan veranderen, niets kan beslissen en geen echte verantwoordelijkheid heb. In Nederland had ik het altijd druk, had ik altijd iets te doen, en nu soms niets.

Maar daarentegen is het met de kinderen en met de mensen die er werken gezellig. En mijn Zweeds… Dat gaat met de dag vooruit. Toen ik met mijn stage begon, klonk het Zweeds nog als een grote brij. Nu versta ik bijna alles. En als ik het niet begrijp, dan vraag ik of ze het willen uitleggen. Ik praat ook gewoon, al krijg ik soms wel vragende blikken en dan weet ik dat ik iets verkeerd heb gezegd. Kinderen zijn heel erg ruimdenkend en de meeste op de naschoolse opvang willen me graag dingen uitleggen, vertellen wat een woord betekent of me helpen met mijn uitspraak. Op die manier helpen ze me echt enorm en heb ik bijvoorbeeld geleerd wat klei, kralen en van die ijzeren staafjes met zacht eromheen-waarvan ik het Nederlandse woord niet eens weet-die je in allerlei vormen kunt buigen, in het Zweeds zijn. Een ‘taalbad’  noemen ze dat, als je de hele tijd een vreemde taal hoort, de beste manier om een taal te leren, ik moet eerlijk toegeven dat het zo is.  IK KAN ZWEEDS!

En nu dat zo is, gaat mijn stage ook een stapje verder. Binnenkort mag ik meelopen met iemand anders, en word ik meer betrokken bij het schoolse gebeuren en bij de problemen die ze met sommige kinderen hebben. Want bepaalde mensen op de school weten heel goed wat voor werk ik vroeger deed en willen daar met alle liefde gebruik van maken. En ik moet eerlijk zeggen dat ik dat met alle liefde doe. Hoe erg ik ook van knutselen hou…